Άλλη μορφή του αιγυπτιακού θεού Κνούφη, ο οποίος ήταν θεότης της Ιατρικής και, όπως ο
Ασκληπιός, είχε ως έμβλημα του τον όφι. Μάλιστα, από την αρχαιότητα και μέχρι των ημερών μας, όφεις διετηρούντο και στις κατοικίες, ως προστάτες του σπιτιού και ελέγοντο αγαθοδαίμονες. Είναι φανερή η συγγένεια του Αγαθοδαίμονος με τον ουροβορο όφι, ο οποίος έγινε το έμβλημα αρχικώς των Γνωστικών και κατόπιν των θεοσοφιστών, με φυσικό επακόλουθο οι οπαδοί του Αγαθοδαίμονος να ταυτίζονται με τους αλχημιστές. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι παρίσταναν τον Αγαθοδαίμονα ως τεράστιον όφιν με κνήμες ανθρώπου και κεφαλή κριού, ενώ οι Φοίνικες παρίσταναν τον δικό τους Αγαθοδαίμονα ως όφιν με κεφαλή ιέρακος. Των Ινδών ο Αγαθοδαίμων είχε επίσης, σώμα όφεως, αλλά κεφαλή ανθρώπου, όπως οι Έλληνες γενάρχες της Αττικής, Κέκροψ και Εριχθόνιος.
Η ελληνική λατρεία του Αγαθοδαίμονος είναι αρχαιότερα αυτής του Πανθέου των Ολυμπίων θεών, αυτός δε είναι ο λόγος για τον οποίο στα συμπόσια η πρώτη πρόποση του «ακράτου οίνου» ήταν προς τιμήν του Αγαθοδαίμονος -ή Οφίωνος-ως γενάρχου των Πελασγών, ενώ η τελευταία του «κεκερασμένου οίνου» επίνετο προς τιμήν του Σωτήρος Διός. Ο Αγαθοδαίμων επέζησε του ολυμπιακού πανθέου και, συν τω χρόνω, έφθασε ως Αγαθάγγελος να ταυτιστεί με τον φύλακα-άγγελο της ιουδαιοχριοτιανικής παραδόσεως.
Ο όφις ήταν σύνηθες σύμβολο στις ελληνικές μυστηριακές θρησκείες. Ο Κλήμης της Αλεξανδρείας (150-215 μ.Χ.) αναφέρει ότι οι ειδωλολάτρες της γενεάς του θεωρούσαν τον όφιν ως σύμβολο της ενώσεως του θεού και του ανθρώπου. Υπήρχαν δε αρκετοί λάτρεις του γνωστικού όφεως, αποκαλούμενοι Οφίτες, κατά την άποψη των οποίων ο όφις ήταν θείος (εικ. 8), διότι ήθελε να φωτίσει το ανθρώπινο γένος με την γνώση του καλού και του κακού και να τους χαρίσει την αιώνια ζωή. Τουναντίον, ο Γιαχβέ, ταυτιζόμενος με την Νέμεση, ήθελε να κρατήσει τους ανθρώπους μέσα στην άγνοια, δεμένους στην γη.
(Αρχαιολογία και Τέχνες
τευχος 106)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου