Ψυχές

Με τις γήινες μορφές του, οι άνθρωποι γέννησαν σώματα σαν τα δικά του και ο Θεος έστειλε άλλες ψυχές να ενοικήσουν σ' αυτα για να δοκιμάσουν τη γήινη ζωή, τις αμαρτίες και του πονους της, και να περάσουν μιά δοκιμασία εξαιτίας της οποιας θα μπορούσαν να ξεπέσουν κι αυτές, ή να ανέβουν για να ξανακερδίσουν τη χαμενη αρχική κατασταση τού άνθρωπου και τελικά να ανυψωθούν μεσω των Σεφιρώθ και να ενωθούν και πάλι με τη Θεία Ουσία.
Θυμηθείτε οτι πρώτα σχηματιςτηκε το Σεφιρωθικο Στέμμα και έπειτα ή Χοκμάχ, μιά αρσενική Δυναμική Αρχή και στη συνέχεια ή Μπιναχ, ή θηλυκή Δυναμική Αρχή. 'Απο την ένωση του προβαλλε το δημιουργημενο σύμπαν των αγγέλων, των ανθρώπων και της γης. 'Αλλά "όπως επάνω έτσι και κάτω" και έτσι βλέπουμε στη Γένεση να δημιουργείται πρώτα ένα "Ανδρας, έπειτα μιά γυναίκα και απ'αυτούς όλοι οι άλλοι.
Στο "Σχολιο για τη Δημιουργία της Γένεσης", αναφέρεται με τον αλληγορικο τροπο που χρησιμοποιείται και στην ίδια τη Γένεση:
"Υπάρχει στον Ουρανο ένα θησαυροφυλάκιο που ονομάζεται Γκώφ (GUP) και μεσα σ' αυτο το Άγιο Ον τοποθέτησε τις Ψυχές που δημιουργήθηκαν στην αρχή και που στη συνέχεια επροκειτο να έρθουν σ' αυτο τον κοσμο. Απ' αυτο το θησαυροφυλάκιο το Άγιο Ον εφοδιάζει με ψυχές τα έμβρυα που είναι ακομα στη μήτρα".
Ένα ακομα σχολιο περιγράφει με συμβολική γλώσσα τον τροπο με τον οποιο το Άγιο ον αντιλαμβάνεται οτι προκειται να σχηματιστεί ένα παιδί και στέλνει ένα καταλληλο Εγώ για να ένοικήσει σ' αυτο.
«Το Άγιο ον, ευλογημενο καθώς είναι, γνέφει σ' έναν Άγγελο που επιβλέπει τις ασώματες ψυχές και τού παραγγέλλει, "Φέρε μου μιά ψυχή". Αυτο γίνεται απο την αρχή τού κοσμου. Ή ψυχή παρουσιάζεται μπροστα στο Άγιο ον και λατρεύει την παρουσία Του. Το Αιώνιο ον της λέει: 'Έμπα σ'αυτη τη μορφή". Αμεσως η ψυχή δικαιολογείται λέγοντας:
""Ω Κυβερνήτη τού Κοσμου είμαι ικανοποιημενη με τον κοσμο που ζώ. Παρακαλώ μη με εξαναγκάζεις να μπω σε ένα τέτοιο ακάθαρτο σώμα, γιατί είμαι ένα Πνεύμα".
Το Άγιο ον, ευλογημενο καθώς είναι, απανταει: "ο κοσμος που σε στέλνω σε χρειάζεται.
Σε δημιούργησα απο τον ίδιο Μου τον εαυτο ακριβώς για να περάσεις μεσα άπ' αυτο τον κοσμο". Έτσι η ψυχή αναγκάζεται να ενσαρκωθεί και να βυθιστεί στον κοσμο όπου ή ύλη θα την φυλακίσει, όπου θα υποφέρει, αλλά μπορεί να υπερισχύσει και να ανέλθει ξανα. και το Ζοχάρ προσθέτει το έξης: "και οτιδήποτε ο άνθρωπος μαθαίνει και εκδηλώνει στη γήινη ζωή, το γνώριζε πριν απο την ενσάρκωση του".
Αυτο είναι ένα δογμα παρομοιο προς το Βουδιστικο σχήμα της Έπανενσάρκωσης, μονο που θεωρεί το Κάρμα σαν Θεο, δηλαδή έναν αιώνιο νομο που εξωθεί ακαταπαυστα το ατομικο Εγώ σε μια νέα γήινη ζωή. Ο Γκινσμπουργκ αναφέρει οτι η "Μετοικεσία των Ψυχών" ήταν μιά δοξασία των Φαρισαίων τον καιρο του Ιώσηπου. Αυτο το δογμα υποστηριζοταν απο πολλούς Ιουδαίους μεχρι τον ένατο μ.Χ. αιώνα. Οι Καραΐτες Ιουδαίοι το αποδέχτηκαν τον έβδομο αιώνα. Ο Άγιος Ιερώνυμος λέει οτι ήταν ένα δογμα της πρώτης Χριστιανικής 'Εκκλησίας που διδασκοταν μονο σε λίγους διαλεχτούς πιστούς και ο Ώριγένης είχε τη γνώμη οτι χωρίς την μετοικεσία δεν θα μπορούσε να εξηγηθεί το γεγονος της σύγκρουσης αναμεσα στον Ήσαϋ και στον Ιακώβ πριν απο τη γέννηση του (Γένεση ΚΕ' 22: "και τα παιδία συνεκρούοντο εντος αυτης- και είπεν, 'Αν μελλη ούτω να γείνη, διατί Εγώ να συλλάβω; και ύπήγε να ερωτησει τον Κύριον"., καθώς και ή αναφορά προ τον 'Ιερεμία όταν ήταν ακομα στη μήτρα της μητέρας του (Ιερεμίας Α' 5: "πριν σε μορφώσω έν τη κοιλία σε έγνώρισα• και πριν έξέλθης εκ της μήτρας σε ήγίασα• προφήτην είς τα έθνη σε κατέστησα").
Ή Καβάλα λοιπον διδάσκει οτι τα Εγώ έχουν προέλθει απο την Πνευματική Πηγή, ενσαρκώνονται επαναληπτικά μεχρις ότου αποκτησουν εμπειρία και τελειοποιηθούν, και τελικά ενωθούν ξανα με τη Θεία Πηγή (Ζοχάρ Ι 145, 168• II 97).
Τί είναι λοιπον αυτο που διαμενει για μιά χρονική περίοδο στο ονομαζομενο υλικο σώμα, ή δερμάτινο χιτωνα όπως αναφέρεται στη Γένεση; (Γεν. Γ' 21: "και έκαμε Κύριο ο Θεος είς τον 'Αδάμ και είς την γυναίκα αυτού χιτωνα δερμάτινους, και ένέδυσεν αυτούς"). Είναι ο Θείος Σπινθήρας αποτελούμενος απο διάφορα στοιχεία που προέρχονται απο τα Τέσσερα συμβολικά μερη τού Ίεχωβά και απο τα Τρία Πεδία.
Όλα αυτα θεμελιώνονται στο Τέταρτο Πεδίο των 'Αποτελεσμάτων, στο Υλικό Σύμπαν. Είναι χωρίς αμφιβολία αληθινο οτι στις διάφορες Καβαλιστικές σχολές οι αριθμοι και τα ονοματα αυτων των ουσιών ποικίλλουν, άλλα η βασική ιδέα παραμενει η ίδια. με τον ίδιο τροπο διαφέρουν και οι αρχές της σύστασης τού Ανθρώπου, όπως αναφέρονται στα διάφορα Ίνδουιστικά βιβλία αλλά η ριζική ίδέα παραμενει πάντα ή ίδια.


Εισαγωγή στην Καμπαλά
Γουίλιαμ Γουέστκοτ
εκδ. Πύρινο Κοσμο

Η πρώτη ενσάρκωση

Εξώφυλλο Portae Lucis (Θύρες του Φωτός),  Άουγκσμπούργκ, Βαυαρία 1516

Μετα τον Θεό, τους Αγγέλους και τον Κοσμο ας μελετησουμε τώρα πιο προσεχτικά τί διδάσκει ή Καβάλα για τον "Ανθρωπο, την ανθρώπινη Ψυχή ή Έγώ.
οπως έχουμε ήδη εξηγηςει το Δογμα των 'Εκπορεύσεων δέχεται την εκδήλωση του Υπέρτατου Πνεύματος σε διαδοχικά σταδια και θεωρεί οτι αυτο το Πνεύμα υφίσταται σε διαφορετικά Πεδία. Οι Δέκα Σεφιρώθ συμπυκνώνουν τις ενέργειες τους σε ένα  μορφοποιημενο Τετραμερές σύνολο Πεδίων που αποτελείται απο Τρία Πνευματικά Πεδία και απο ένα Πεδίο Αντικειμενικότητας (όπως συνηθίζουμε να το λέμε), ή Ύλης.
Ή καθεμιά άπ' αυτές τις Δέκα Σεφιρώθ και το καθένα απο τα Τέσσερα Πεδία συνεισφέρουν μιά ουσία και το σύνολο αυτων των ουσιών σε διαφορετικές αναλογίες αποτελεί τον "Ανθρωπο. Στην αρχή δημιουργήθηκε αυτο που οι επιστήμονες θα αποκαλούσαν "'Αρχέτυπο "Ανθρωπο", και αυτο πού οι Καβαλιστές ονομασαν Άδάμ-Κάδμο (ADM QDMUN), Πρωταρχικο "Ανθρωπο που εκφράζεται με την ελληνική λέξη "πρωτόγονος". τα διαδοχικά σταδια ύπαρξης αυτού του τύπου διασχίζουν τις εποχές μεσω μιας καθοδικής κλίμακας, προσφέροντα στο άτομο κάθε είδο εμπειριών και στη συνέχεια περνούν σε μιά ανοδική κλίμακα μιας καινούργια αναπτυξης μεχρις ότου κατορθωθεί ή ανθρώπινη τελείωση και ή έσχατη ένωση με το Θείο είναι ο καρπος τη εξαγνισμενης Ψυχής που έχει συμπληρώσει το ταξίδι της.
Πρίν μελετησουμε τον "Ανθρωπο στην τωρινή του κατασταση, καλο είναι να παραθέσουμε τις αποψεις της Καβάλας για κείνη την πρωταρχική κατασταση του Ανθρώπου.
Ο Ανθρωπος ήταν η τελευταία Λέξη τη Δημιουργίας. Ήταν το "ρεζουμέ" όλων των μορφών, γι' αυτο και ξεπέρασε ακομα και τους αγγέλους με τις ικανοτητές του. Ο πρώτος άνθρωπος δεν είχε σάρκινο σώμα, ούτε υλικο περίβλημα. ο Αδάμ και η Εύα ήταν ντυμενοι με αίθερικές μορφές και δεν ύποκεινταν σε ορέξεις και πάθη. Κατοικούσαν μεσα σε Φώς στον Κήπο τη Άϊντίν (GN OiDN) ή Κήπο της Εδέμ, σε έναν ευχάριστο τοπο είρήνης (Ζοχάρ II 229). ο άνδρας και ή γυναίκα, πρίν άπ' την κάθοδο τους στον κοσμο ήταν σαν Ένα (ανδρογυνο). Καθώς ενσαρκώθηκαν χωρίστηκαν σε φύλα. Το πρώτο ανθρώπινο ζευγάρι παραβίασε την πρώτη εντολή• αμάρτησαν και καταδικάστηκαν να ρίχτουν στην ϋλη. ο Θεος τους έφτιαξε "δερμάτινους χιτωνες", τους έδωσε υλικά σώματα και μ' αυτα ένιωσαν την αναγκη για τροφή και τα πάθη τους ώθησαν στη δημιουργία μιας ολοκληρης σειράς απο γήινα σώματα.
Όμως ο άνθρωπος δεν παύει να είναι το αντίγραφο του Θεοϋ πάνω στη γη.
Η μορφή του σχετίζεται με το Τετραγράμματο τοϋ Ίεχωβά (YHVH), γιατί σύμφωνα με ένα διάγραμμα, το Γιοντ αντιπροσωπεύει το κεφάλι, το Χέ τα χέρια, το βάου το σώμα και το τελικο Χέ τα κάτω άκρα (Ζοχάρ II42). Το πρώτο ζευγάρι μπήκε σε πειρασμο απο τον Σαμαήλ, την αλληγορική προσωπικοτητα των κατώτερων τασεων που δίνει στον άνθρωπο την επιθυμία να δοκιμάσει τη γήινη ζωή και παίζει ένα ρολο στις συνεχείς αλλαγές της δύναμης και της μορφής. Ενέδωσαν στον πειρασμο γνωρίζοντας οτι διακινδυνεύουν την καθαρά ψυχική τους ύπαρξη, βυθίστηκαν ολοτελα σε υλικές μορφές, μπήκαν στη χονδροειδή κατασταση της Μαλκούτ και έτσι χωρίστηκαν απο το Σεφιρωθικο δεντρο, απο τις Ανώτερες Δυνατότητες, οι οποιες δεν έχουν ούτε ίχνος ύλης. Όπως καθετί υλικο αλλάζει συνεχώς τη μορφή του, έτσι και τα σώματα τους έπρεπε να αλλάξουν. Τα σώματα τους πέθαναν και το ίδιο συμβαίνει με τα σώματα ολων των ενσαρκωμένων Εγώ.
Στον θάνατο η προσωπικοτητα περναει σε μιά κατασταση αδράνειας και στη συνέχεια σε μιά προσθετη εμπειρία ζωής σε μιά σφαίρα τιμωρίας, ή σε μιά περιοχή ευδαιμονίας.
Με τις γήινες μορφές τους οι άνθρωποι γέννησαν σώματα σαν τα δικά τους και ο Θεος έστειλε άλλες ψυχές να ένοικήσουν σ' αυτα για να δοκιμάσουν τη γήινη ζωή, τις αμαρτίες και τους πονους της, και να περάσουν μιά δοκιμασία εξαιτίας της οποιας θα μπορούσαν να ξεπέσουν κι αυτές, ή να ανέβουν για να ξανακερδίσουν τη χαμενη αρχική κατασταση του άνθρωπου και τελικά να ανυψωθούν μεσω των Σεφιρώθ και να ενωθούν και πάλι με τη Θεία Ουσία.

Εισαγωγή στην Καμπαλά
Γουίλιαμ Γουέστκοτ
εκδ. Πύρινο Κοσμο

Αντισταθείτε

Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ αὐτὸν ποὺ χτίζει ἕνα μικρὸ σπιτάκι
καὶ λέει καλὰ εἶμ᾿ ἐδῶ.
Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ αὐτὸν ποὺ πάλι γύριζε στὸ σπίτι
καὶ λέει Δόξα σοι ὁ Θεός.
Στὸν περσικὸ τάπητα τῶν πολυκατοικιῶν
τὸν κοντὸ ἄνθρωπο τοῦ γραφείου
στὴν ἑταιρεία εἰσαγωγαὶ-ἐξαγωγαί
στὴν κρατικὴ ἐκπαίδευση καὶ τὸ φόρο
ἀντισταθεῖτε σὲ μένα ἀκόμα ποὺ ἱστορῶ.

Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ αὐτὸν ποὺ χαιρετᾶ ἀπ᾿ τὴν ἐξέδρα
ὧρες ἀτέλειωτες τὶς παρελάσεις.
Στὸν Πρόεδρο τοῦ Ἐφετείου ἀντισταθεῖτε,
στὶς μουσικές, τὰ τούμπανα καὶ τὶς παράτες,
σ᾿ ὅλα τὰ ἀνώτερα συνέδρια ποὺ φλυαροῦνε,
πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι,
σ᾿ αὐτὴ τὴν ἄγονη κυρία ποὺ μοιράζει ἔντυπα ἁγίων,
λίβανον καὶ σμύρναν.

Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ ὅλους αὐτοὺς ποὺ λέγονται μεγάλοι
καὶ γράφουν λόγους πλάι στὴ θερμάστρα.
Στὶς φοβερὲς σημαῖες τῶν κρατῶν καὶ τὴ διπλωματία,
στὰ ἐργοστάσια πολεμικῶν ὑλῶν,
σ᾿ αὐτοὺς ποὺ λένε λυρισμὸ τὰ ὡραῖα λόγια,
στὰ γλυκερὰ τραγούδια μὲ τοὺς θρήνους,
στοὺς θεατές, στὸν ἄνεμο...
Ἀντισταθεῖτε.


ποίημα Αντισταθείτε
Μιχ. Κατσαρός
ποιητική συλλογή "Κατά Σαδδουκαίων"

Ερμής. Από θεός, Τρισμέγιστος.

Ο Ερμής αποτελεί εναν αγαπητό, στους ανθρώπους, θεό με τα όλα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης σκέψης και της ανθρώπινης πολυπλοκότητας. Οι ιστορικοί τον θεωρούν σαν μια από τις αρχαιότερες θεότητες στον ελλαδικό χώρο, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα των ερμείων κεφαλών (στηλών που χρησίμευαν ως οδοδείκτες για τους ταξιδιώτες ήδη απο προϊστορική περίοδο). Αποτελεί την απόλυτη αρχετυπική φιγούρα πανούργου θεού με τα χαρακτηριστικά της πονηριάς, απατεωνιάς και κλεψιάς. Πάντα πιο συμπαθής σε σχέση με τους υπόλοιπους Ολύμπιους και πιο αναμεμειγμένος στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου, λόγω της ιδιότητας του σαν μεταφορέας, είτε ειδήσεων/εντολών από τους θεούς (αγγελιοφόρος), είτε των ψυχών στον Άδη (ψυχοπομπός). Τα χαρακτηριστικά του (θετικά ή αρνητικά δεν έχει σημασία) είναι απόλυτα ανθρώπινα και είναι τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας που τον έπλασε. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στο πρόσωπό του, βλέπουμε κάτι περισσότερο από μια θεότητα. Βλέπουμε την έννοια μιας υπερβατικής κατάστασης ή μιας Ανώτερης δύναμης:

(5) "Ωστόσο τις ψυχές των πέρφανων μνηστήρων ο κυλλήνιος

Ερμής απ᾿ το παλάτι εφώναζε, και το ραβδί του εκράτει

στα χέρια το χρυσό, το πάγκαλο, που των θνητών τα μάτια

γητεύει, σε όσους θέλει κλειώντας τα, κι άλλους ξυπνά απ᾿ τον ύπνο.

(10) Μ᾿ αυτό τις λάλησε, κι ακλούθηξαν τσιρίζοντας εκείνες.(..)

(15) ο πονηρός Ερμής, να φτάσουνε στις μούχλιες στράτες κάτω.

(...) κει πέρα που οι ψυχές πορεύουνται, των πεθαμένων οι ίσκιοι."

(Οδύσσεια Ραψ. ω)

Από τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323 π.Χ.), με την παρακμή της πόλης- κράτους και την εμφάνιση των ελληνιστικών βασιλείων στην περιοχή της Ανατολής, ο ελληνικός πολιτισμός αρχίζει να γίνεται ελληνιστικός. Σε αυτό βοηθάει η χρήση μίας πιο απλοποιημένης ελληνικής γλώσσας. Παράλληλα οι επιδράσεις που δέχεται η ελληνική παιδεία από τους ντόπιους ανατολίτικους πολιτισμούς (Εβραίους, Χαλδαίους, Αιγυπτίους, Ινδοί, Φοίνικες) που την ενστερνίζονται, είναι καταλυτική όχι μόνο όσον αφορά την εξέλιξη των υπαρχουσών φιλοσοφιών και θρησκειών, αλλά και των μελλοντικών, όπως ο Χριστιανισμός. 

Οι υπήκοοι των Ελληνιστικών πόλεων έχουν την δυνατότητα να λάβουν την ελληνική παιδεία.

Με την χρήση μιας κοινής (ελληνικής) γλώσσας, για πρώτη φορά οι ιδέες μπορούν να μεταφερθούν στον -τότε- γνωστό κόσμο και να γίνουν προσιτές σε περισσότερο κόσμο.

Η ανταλλαγή βασικών ιδεών και κοσμοθεωριών οδηγεί στο φαινόμενο του θρησκευτικού συγκριτισμού, όχι σαν ένα τοπικό φαινόμενο ανάμεσα σε δύο γειτνιάζοντες λαούς, αλλά περισσότερο με έναν οικουμενικό χαρακτήρα.

Οι αρχαίοι Έλληνες, πάντοτε ανοιχτοί και ανεκτικοί σε άλλους θεούς, αρχίζουν να συγκρίνουν τους θεούς τους, με τους θεούς των λαών που συναντούν (π.χ. Αμων-Δίας) και να τους τιμούν. Πολλοί από τους θεούς τους, είχαν μη ελληνική προέλευση (π.χ. Διονυσος) και αυτό ήταν κάτι που ποτέ δεν το έκρυψαν, ούτε το αρνήθηκαν.

Ο Ερμής σαν αγγελιοφόρος των θεών, αρχίζει να ταυτίζεται, όχι με το ίδιο το μήνυμα αλλά με την θεϊκή παρουσία, που βρίσκεται πίσω από το μήνυμα. Γίνεται ο ίδιος η θεϊκή "Σοφία" που στέλνει το μήνυμα. Ο φιλόσοφος της ελληνιστικής περιόδου, μέσα στα πλαίσια του θρησκευτικού συγκριτισμού, τον ταυτοποιεί με τον Θωθ, τον αιγυπτιακό, αρχαιότερο θεό, της Σοφίας και κριτή των ψυχών.

Τον 2ο- 3ο αιώνα μ.Χ., όπου εμφανίζονται και τα πρώτα ερμητικά κείμενα, η μορφή του Ερμή - Θωθ γίνεται το κατάλληλο όχημα για τις Γνωστικές θεωρίες. 

Τον κύριο πυρήνα των Γνωστικών αποτελεί η φιλοσοφική άποψη ότι ο άνθρωπος δεν είναι ξεχωριστό ον απο το θείο. Δεν είναι αμέτοχος στην θεία Δημιουργία, αντίθετα εμπεριέχει το θείο. Η ψυχή του ανθρώπου πια είναι ένας θείος σπινθήρας, που χωρίς δικό του λάθος βρίσκεται σε αυτόν τον κόσμο (μια βασική άποψη που διατυπώνεται και από σημαντικούς ραββίνους, μελετητές της Καμπαλά, κυρίως αργότερα στον μεσαίωνα). Ο αγώνας του ανθρώπου είναι να υπερβεί τα εμπόδια που του παρουσιάζονται σε αυτόν τον εφήμερο, υλικό κόσμο. Να αλλάξει τον εαυτό του και να καταφέρει να πετάξει, από πάνω του, τα δεσμά, ώστε να επανέλθει στην αρχική του θέση, μέσα στο θείο, για την οποία ήταν άλλωστε δημιουργημένος.

Η Γνωστική σκέψη, κατεξοχήν ελληνιστική, μαζί με την ελληνική Φυσική Επιστήμη, αποτελεί τον θεωρητικό πυρήνα της Αλχυμικής Τέχνης. Στην Αλχυμεία, βρίσκει στέγη η ορθολογιστική στωική σκέψη. Η οποία συνδυάζει την λογική με την Φυσική και την ηθική. Επηρεάζει με πολύ σημαντικό τρόπο την Τέχνη, με την διατύπωση της θεωρίας της για το "οικουμενικό πνεύμα". Το πνεύμα που βρίσκεται σε οποιαδήποτε υλικό σώμα. Η θεωρία αυτή από μόνη της, μπορεί να μην ήταν αρκετά δυνατή, ώστε να κρατήσει, από μόνη της, ολόκληρο το δημιούργημα της Αλχυμείας. 

Αυτήν την αδυναμία την κάλυψε η Αριστοτελική σκέψη, η οποία μπόρεσε να δημιουργήσει το κατάλληλο πλαίσιο. Το Αριστοτελικό αξίωμα της τελειοποίησης του κάθε ζωντανού ή άψυχου σώματος στον κόσμο, αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της Τέχνης. Το κάθε τι στη φύση πασχίζει για την τελείωση. Το βελανίδι πασχίζει να γίνει βελανιδιά. Το μωρό να γίνει άνθρωπος. Τα ορυκτά να γίνουν μέταλλα. Είτε μέσα στα έγκατα της γης, με την πάροδο των αιώνων, είτε στο εργαστήριο του αλχυμιστή. Ο Αλχυμιστής είναι ο μόνος ικανός να επισπεύσει το Έργο της Φύσης. Καλείται όχι μόνο να χρησιμοποιήσει σωστά τα εργαλεία και τον φούρνο του, αλλά να γίνει και ο ίδιος ένας πολύ σημαντικός παράγοντας στο Μεγάλο Έργο. Το αυστηρό του προσωπικό πρόγραμμα, περιλαμβάνει όχι μόνο εκκλήσεις στο θείο, αλλά εγκράτεια και νηστεία. Η Ύλη είναι μία, ενιαία (Αρχή-Μία, Αλχημεία), αλλά μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές. Η αλλαγή απο την μία μορφή στην επόμενη (μεταστοιχείωση) μπορεί να την πετύχει ο Αλχυμιστής, αλλά με βοήθεια από κάποιον που μπορεί να μεταφέρεται τόσο μέσα από τα διαφορετικά επίπεδα της ύλης, όσο και ανάμεσα στο υλικό σύμπαν και τον πνευματικό κόσμο. Και ποιός άλλος θεός θα ήταν πιο κατάλληλος να τον καθοδηγήσει από τον έμπειρο Ερμή - Θωθ;

Προσωποποιημένη η Αλχημεία στην εκκλησία της Παναγίας των Παρισίων

Από τον 3ο αι - 4ο αι μ.Χ., με την επικράτηση του Χριστιανισμού ο Ερμής-Θωθ χάνει την θεία του φύση, γιατί απλούστατα δεν χρειάζεται να είναι πια θεός. Οι Αλχυμιστές αυτοαποκαλούνται Ερμητιστές με την ίδια ευχαρίστηση που αποκαλούν το Έργο τους "Ερμητικό" και ασπάζονται τον χριστιανισμό. Οι χυμευτές δεν κατηγορουνται σαν ειδωλολάτρες. Το μόνο ενθύμιο της παλιάς ειδωλολατρικής φύσης του είναι η απεικόνισή του, με τα φτερωτά σανδάλια στα πόδια, κρατώντας το κηρύκειο, η οποία συναντάται, τώρα πια, στα σφραγισμένα με κερί, πώματα των φιαλιδίων του Αλχυμιστή. Σύμβολο ότι είναι σφραγισμένα, "ερμητικά κλειστά".

Ο Ερμής είναι πιά μια θνητή μορφή, θρυλικών διαστάσεων μιας παλαιότερης ακαθόριστης χρονικής περιόδου. Ονομάζεται πλέον Ερμής Τρις-μέγιστος και είναι ο πρώτος άνθρωπος που στο πρόσωπό του υπάρχουν, για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπου, οι ιδιότητες του Βασιλιά, του Ιερέα και του Φιλοσόφου. Υπάρχουν διαφορετικές αφηγήσεις που αφορούν την καταγωγή του, σύμφωνα με κάποιες θα μπορούσε να είναι σύγχρονος του Μωυσή, με κάποιες άλλες είναι παλαιότερος του.

Του αποδίδονται όσα αποδίδονταν παλιότερα στους θεούς των εθνικών. Η διδασκαλία όλων των  χρήσιμων τεχνικών που συσχετίζονται με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Από την Προμήθεια προσφορά της φωτιάς στους ανθρώπους, μέχρι και τις διδασκαλίες του, που αφορούν τις τέχνες, τα γράμματα, την μέτρηση της γης (γεω-μετρία)  και του τρόπου καλλιέργειας της εύφορης γης, γύρω από τον Νείλο.

Τα ανώνυμα χέρια υπόγραψαν με το όνομά του, πάνω από τριάντα χιλιάδες Έργα. 

Το σημαντικότερο έργο, είναι ο Σμαράγδινος Πίνακας. Ένα κείμενο χαραγμένο σε χυτό σμαράγδι, πού βρέθηκε άλλοτε μέσα στον τάφο του Ερμή του Τρισμέγιστου απο τον Μέγα Αλέξανδρο, άλλοτε κατά λάθος από την Σάρρα, γυναίκα του Αβραάμ, όταν αυτή σκόνταψε πάνω του στην Χεβρών. 

Το κείμενο αυτό πρέπει να είναι πανάρχαιο και οι πολυάριθμες εκδοχές του στην λατινική γλώσσα, μάλλον δείχνουν ότι προέρχονται από μεταφράσεις από την αραβική γλώσσα (ίσως απο την Ιβηρική Χερσόνησο), που με την σειρά τους, ήταν μεταφράσεις από κάποιο αρχαίο ελληνικό κείμενό. Στον Ευρωπαϊκό χώρο εμφανίζεται, για πρώτη φορά, σε λατινικό χειρόγραφο περίπου το έτος 1000. Τον 3ο αι μ.Χ. ο Κλήμης της Αλεξανδρείας, αναφέρεται στα βιβλία του Ερμή του Τρισμέγιστου, πού όμως κρίνει οτι αφορούν την αιγυπτιακή θρησκεία. Σε πολλά κείμενα της εποχής αυτής, όπως ο "Ασκληπιός" ή το "(Η) Κόρη (του) Κόσμου" υπάρχουν διάλογοι ανάμεσα σε αιγυπτιακές θεότητες όπως η Ίσιδα και ο Ώρος. 

Από τον 5ο αι έως και τον 10αι. η Αλχημεία αναπτύσσεται αλλά όχι σε σημαντικό βαθμό. Από την μια πλευρά αναπτύσεται και εμπλουτίζεται στην Αλεξάνδρεια και στα άλλα -τώρα πια- αραβικά εδάφη. Από την άλλη μεταφέρεται στην νέα πρωτεύουσα του κράτους, Κων/πολη, όπου αρχίζει να γίνεται στόχος της χριστιανικής θρησκείας.

Ο Ερμής ως Φιλοσοφικός Υδράργυρος

Τον 5ο αι, ο Ζώσιμος ο Πανοπολίτης αναφέρει σαν δημιουργό της Χυμευτικής Τέχνης, τον Χημεύ, από τον οποίο άλλωστε παίρνει και το όνομα. Ίσως αυτό να είναι δείγμα της προσπάθειας των ελλήνων χυμευτών να διώξουν από το Έργο τους, ο,τι θυμίζει ειδωλολατρεία. Η μεταφορά της Τέχνης στην Δυτική Ευρώπη (κυρίως μέσω των Αράβων της Ιβηρικής χερσονήσου) θα αποτελέσει ένα κομβικό σημείο. Αν και σαν Τέχνη, είναι πια στάσιμη, μη εξελίξιμη Τέχνη, βρίσκει γόνιμο έδαφος σε ένα νέο κοινό, που θέλει να μυηθεί στα μυστικά της. Τα πρώτα ερμητικά κείμενα αρχίζουν να εμφανίζονται στην Ευρώπη, τον Μεσαίωνα, με την μετάφραση τους στα λατινικά από τον Μαρσίλιο Φιτσίνο (corpus hermeticum).

Όταν την θεωρητική βάση της Αλχημείας, αναλάβει η Χριστιανική Φιλοσοφία και Ηθική,

ο Ερμής θα είναι οριστικά νεκρός. Γίνεται απλά το σύμβολο του Φιλοσοφικού Υδραργύρου και οι χριστιανοί Αλχημιστές, τοποθετούν στην θέση του τον Ιησού Χριστό. 

Ο Ιησούς Χριστός και η Φιλοσοφική Λίθος

Ο Ι.Χ. γίνεται το απόλυτο σύμβολο της Αλχημείας. Οι διαδικασίες μεταστοιχείωσης της Ύλη, μέσα από χημικές διαδικασίες, αντιστοιχούν στην Σταύρωση, στον θάνατο και στην ανάσταση Του. Η Τέχνη μπορεί να συμβολιστεί και να ταυτιστεί με τον εξωτερικό χαρακτήρα του Χριστιανισμού, δίνοντας όμως μια νέα εσωτερική διδασκαλία.

 Ήδη τα Αλχημικά σύμβολα είναι πολύ σκοτεινά για την Εκκλησία και η Ιερά Εξέταση είναι αρκετά πρόθυμη να ξεκαθαρίσει τον ρόλο και τους σκοπούς της Τέχνης. Ο Αλχημιστής θεωρείται μάγος, τσαρλατάνος, αποκρυφιστής ή απλά ένας άνθρωπος, καθοδηγούμενος από τον Διάβολο, προορισμένος για διαβολικούς σκοπούς.