Όλα είναι σχέδιο των μασόνων και του Μίκυ Μάους!

Γιατί η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου

Γιατί η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου Πηγή: www.lifo.gr

Με νούμερο ένα τα ζώδια και σταθερά στο νούμερο δυο «οι αεροψεκασμοί» ένα new entry με ανοδικές τάσεις (σ.σ για τη θέση νούμερο δύο γιατί το νούμερο ένα δύσκολα θα πέσει) έρχεται στο top 3 της ανθρώπινης βλακείας: Τα σχέδια της μασονίας Αν είχατε ποτέ την ατυχία όπως εγώ, να βρεθείτε μπροστά σε συζήτηση για την μασονία και «τα σχέδια που έχει για την καταστροφή της χώρας» θα καταλαβαίνατε γιατί αξίζει την ξεχωριστή θέση νούμερο τρία. Δεν συνηθίζω τις συμβουλές και φυσικά το blog αυτό ποτέ δεν έχει συμβουλεύσει κανέναν για τίποτα. Θα κάνει μόνο μια εξαίρεση σήμερα: Ποτέ μην προσπαθήσετε να κάνετε διάλογο με ανθρώπους που πιστεύουν ότι «όλο αυτό που περνάμε είναι σχέδιο των μασόνων». Κρατήστε το στόμα σας κλειστό όσο διαρκεί η κουβέντα. Τα επιχειρήματα σας θα πέφτουν στο κενό. Όπως ακριβώς θα έπεφταν στο κενό αν προσπαθούσατε να πείσετε κάποιον ότι τα ζώδια είναι μια κατασκευή. Τα επιχειρήματα του θα είναι ανάλογα με το «Δες τι κάνει ο Κρόνος στις ζωές μας». Δεν μπορείς να νικήσεις με την λογική τον Κρόνο. Είναι αδύνατο να νικήσεις με την λογική «τις στοές, τα στάδια μύησης, τους όρκους κ.ο.κ» και το «αόρατο σχέδιο για την καταστροφή της χώρας». Είναι μια ανθρώπινη ανάγκη η πίστη στο «υπερπέραν». Στο «άλλο». Στα «X-files». Οι θεωρίες αυτές της καταστροφής της χώρας από τους μασόνους θα βρίσκουν όλο και περισσότερο έδαφος καθώς η κρίση προχωρά. Οι άνθρωποι αρνούνται να κοιτάξουν κατάματα την αλήθεια. Εδώ που είμαστε μας έφεραν λάθος πολιτικές επιλογές, λαμογιές, σκάνδαλα, βρώμικο χρήμα και όχι κύριοι με «Haute couture κάπες που παίζουν τους ιππότες στις στοές». Τα τελευταία χρόνια το ένα σκάνδαλο σκάει μετά το άλλο. Siemens, μπαταρισμένα υποβρύχια, Βατοπέδια, Αθήνα 2004, μίζες, φοροδιαφυγή παντού. Και κάποιοι μας καλούν να πιστέψουμε ότι αυτό είναι «μέρος ενός σχεδίου για την καταστροφή μας». Συγγνώμη παιδιά που σας το χαλάω, αλλά αυτό ήταν το πρόβλημα: Δεν υπήρχε σχέδιο. Η χώρα πήγαινε στα κουτουρού! Αλλά δυστυχώς η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου. Όπως οι λάτρεις των ζωδίων δεν θέλουν να καταλάβουν ότι υπεύθυνοι είναι αυτοί ΚΑΙ ΜΟΝΟ για ότι τους συμβαίνει, όπως οι οπαδοί των αεροψεκασμών αρνούνται να πιστέψουν ότι είναι άτομα υπεύθυνα για τις πράξεις τους και ότι το μόνο που μπορεί να σου έρθει από πάνω είναι μια κουτσουλιά, έτσι και οι «ψαγμένοι» με την μασονία αρνούνται την πραγματικότητα. Όπως συμβαίνει με όλους τους λάτρεις της συνωμοσιολογίας έχουν κερδίσει με χρόνια ανάγνωσης αυτό το περισπούδαστο ύφος για τα καλά κρυμμένα «μυστικά του σύμπαντος» που γνωρίζουν μόνο εκείνοι. Κρατήστε παιδιά τα μυστικά σας δεν θέλουμε άλλο να τα μάθουμε. Έτσι και αλλιώς θα έρθει το τέλος του κόσμου σε λίγες μέρες (hint) τι κουράζεστε να διαβάζετε για τις λέσχες και τους μασόνους; Δεν διαβάζετε κανένα Μίκυ Μάους το που είναι (όντως) σοβαρότερο;

Βαγγέλης Μακρής 05/12/12
Πηγή: www.lifo.gr

Με νούμερο ένα τα ζώδια και σταθερά στο νούμερο δυο «οι αεροψεκασμοί» ένα new entry με ανοδικές τάσεις (σ.σ για τη θέση νούμερο δύο γιατί το νούμερο ένα δύσκολα θα πέσει) έρχεται στο top 3 της ανθρώπινης βλακείας: Τα σχέδια της μασονίας Αν είχατε ποτέ την ατυχία όπως εγώ, να βρεθείτε μπροστά σε συζήτηση για την μασονία και «τα σχέδια που έχει για την καταστροφή της χώρας» θα καταλαβαίνατε γιατί αξίζει την ξεχωριστή θέση νούμερο τρία. Δεν συνηθίζω τις συμβουλές και φυσικά το blog αυτό ποτέ δεν έχει συμβουλεύσει κανέναν για τίποτα. Θα κάνει μόνο μια εξαίρεση σήμερα: Ποτέ μην προσπαθήσετε να κάνετε διάλογο με ανθρώπους που πιστεύουν ότι «όλο αυτό που περνάμε είναι σχέδιο των μασόνων». Κρατήστε το στόμα σας κλειστό όσο διαρκεί η κουβέντα. Τα επιχειρήματα σας θα πέφτουν στο κενό. Όπως ακριβώς θα έπεφταν στο κενό αν προσπαθούσατε να πείσετε κάποιον ότι τα ζώδια είναι μια κατασκευή. Τα επιχειρήματα του θα είναι ανάλογα με το «Δες τι κάνει ο Κρόνος στις ζωές μας». Δεν μπορείς να νικήσεις με την λογική τον Κρόνο. Είναι αδύνατο να νικήσεις με την λογική «τις στοές, τα στάδια μύησης, τους όρκους κ.ο.κ» και το «αόρατο σχέδιο για την καταστροφή της χώρας». Είναι μια ανθρώπινη ανάγκη η πίστη στο «υπερπέραν». Στο «άλλο». Στα «X-files». Οι θεωρίες αυτές της καταστροφής της χώρας από τους μασόνους θα βρίσκουν όλο και περισσότερο έδαφος καθώς η κρίση προχωρά. Οι άνθρωποι αρνούνται να κοιτάξουν κατάματα την αλήθεια. Εδώ που είμαστε μας έφεραν λάθος πολιτικές επιλογές, λαμογιές, σκάνδαλα, βρώμικο χρήμα και όχι κύριοι με «Haute couture κάπες που παίζουν τους ιππότες στις στοές». Τα τελευταία χρόνια το ένα σκάνδαλο σκάει μετά το άλλο. Siemens, μπαταρισμένα υποβρύχια, Βατοπέδια, Αθήνα 2004, μίζες, φοροδιαφυγή παντού. Και κάποιοι μας καλούν να πιστέψουμε ότι αυτό είναι «μέρος ενός σχεδίου για την καταστροφή μας». Συγγνώμη παιδιά που σας το χαλάω, αλλά αυτό ήταν το πρόβλημα: Δεν υπήρχε σχέδιο. Η χώρα πήγαινε στα κουτουρού! Αλλά δυστυχώς η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου. Όπως οι λάτρεις των ζωδίων δεν θέλουν να καταλάβουν ότι υπεύθυνοι είναι αυτοί ΚΑΙ ΜΟΝΟ για ότι τους συμβαίνει, όπως οι οπαδοί των αεροψεκασμών αρνούνται να πιστέψουν ότι είναι άτομα υπεύθυνα για τις πράξεις τους και ότι το μόνο που μπορεί να σου έρθει από πάνω είναι μια κουτσουλιά, έτσι και οι «ψαγμένοι» με την μασονία αρνούνται την πραγματικότητα. Όπως συμβαίνει με όλους τους λάτρεις της συνωμοσιολογίας έχουν κερδίσει με χρόνια ανάγνωσης αυτό το περισπούδαστο ύφος για τα καλά κρυμμένα «μυστικά του σύμπαντος» που γνωρίζουν μόνο εκείνοι. Κρατήστε παιδιά τα μυστικά σας δεν θέλουμε άλλο να τα μάθουμε. Έτσι και αλλιώς θα έρθει το τέλος του κόσμου σε λίγες μέρες (hint) τι κουράζεστε να διαβάζετε για τις λέσχες και τους μασόνους; Δεν διαβάζετε κανένα Μίκυ Μάους το που είναι (όντως) σοβαρότερο; Πηγή: www.lifo.gr

Με νούμερο ένα τα ζώδια και σταθερά στο νούμερο δυο «οι αεροψεκασμοί» ένα new entry με ανοδικές τάσεις (σ.σ για τη θέση νούμερο δύο γιατί το νούμερο ένα δύσκολα θα πέσει) έρχεται στο top 3 της ανθρώπινης βλακείας: Τα σχέδια της μασονίας Αν είχατε ποτέ την ατυχία όπως εγώ, να βρεθείτε μπροστά σε συζήτηση για την μασονία και «τα σχέδια που έχει για την καταστροφή της χώρας» θα καταλαβαίνατε γιατί αξίζει την ξεχωριστή θέση νούμερο τρία. Δεν συνηθίζω τις συμβουλές και φυσικά το blog αυτό ποτέ δεν έχει συμβουλεύσει κανέναν για τίποτα. Θα κάνει μόνο μια εξαίρεση σήμερα: Ποτέ μην προσπαθήσετε να κάνετε διάλογο με ανθρώπους που πιστεύουν ότι «όλο αυτό που περνάμε είναι σχέδιο των μασόνων». Κρατήστε το στόμα σας κλειστό όσο διαρκεί η κουβέντα. Τα επιχειρήματα σας θα πέφτουν στο κενό. Όπως ακριβώς θα έπεφταν στο κενό αν προσπαθούσατε να πείσετε κάποιον ότι τα ζώδια είναι μια κατασκευή. Τα επιχειρήματα του θα είναι ανάλογα με το «Δες τι κάνει ο Κρόνος στις ζωές μας». Δεν μπορείς να νικήσεις με την λογική τον Κρόνο. Είναι αδύνατο να νικήσεις με την λογική «τις στοές, τα στάδια μύησης, τους όρκους κ.ο.κ» και το «αόρατο σχέδιο για την καταστροφή της χώρας». Είναι μια ανθρώπινη ανάγκη η πίστη στο «υπερπέραν». Στο «άλλο». Στα «X-files». Οι θεωρίες αυτές της καταστροφής της χώρας από τους μασόνους θα βρίσκουν όλο και περισσότερο έδαφος καθώς η κρίση προχωρά. Οι άνθρωποι αρνούνται να κοιτάξουν κατάματα την αλήθεια. Εδώ που είμαστε μας έφεραν λάθος πολιτικές επιλογές, λαμογιές, σκάνδαλα, βρώμικο χρήμα και όχι κύριοι με «Haute couture κάπες που παίζουν τους ιππότες στις στοές». Τα τελευταία χρόνια το ένα σκάνδαλο σκάει μετά το άλλο. Siemens, μπαταρισμένα υποβρύχια, Βατοπέδια, Αθήνα 2004, μίζες, φοροδιαφυγή παντού. Και κάποιοι μας καλούν να πιστέψουμε ότι αυτό είναι «μέρος ενός σχεδίου για την καταστροφή μας». Συγγνώμη παιδιά που σας το χαλάω, αλλά αυτό ήταν το πρόβλημα: Δεν υπήρχε σχέδιο. Η χώρα πήγαινε στα κουτουρού! Αλλά δυστυχώς η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου. Όπως οι λάτρεις των ζωδίων δεν θέλουν να καταλάβουν ότι υπεύθυνοι είναι αυτοί ΚΑΙ ΜΟΝΟ για ότι τους συμβαίνει, όπως οι οπαδοί των αεροψεκασμών αρνούνται να πιστέψουν ότι είναι άτομα υπεύθυνα για τις πράξεις τους και ότι το μόνο που μπορεί να σου έρθει από πάνω είναι μια κουτσουλιά, έτσι και οι «ψαγμένοι» με την μασονία αρνούνται την πραγματικότητα. Όπως συμβαίνει με όλους τους λάτρεις της συνωμοσιολογίας έχουν κερδίσει με χρόνια ανάγνωσης αυτό το περισπούδαστο ύφος για τα καλά κρυμμένα «μυστικά του σύμπαντος» που γνωρίζουν μόνο εκείνοι. Κρατήστε παιδιά τα μυστικά σας δεν θέλουμε άλλο να τα μάθουμε. Έτσι και αλλιώς θα έρθει το τέλος του κόσμου σε λίγες μέρες (hint) τι κουράζεστε να διαβάζετε για τις λέσχες και τους μασόνους; Δεν διαβάζετε κανένα Μίκυ Μάους το που είναι (όντως) σοβαρότερο; Πηγή: www.lifo.gr

Γιατί η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου Πηγή: www.lifo.gr

Γιατί η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου Πηγή: www.lifo.gr

Γιατί η αλήθεια είναι το πιο βαρετό πράγμα του κόσμου Πηγή: www.lifo.gr

Ο λόγος και η πίστη

Η μακρά περίοδος από τον 1ο ως τον 14ο αιώνα μ.Χ. 
Η παντοδυναμία της θεολογίας και η οικειοποίηση του κλασικού πολιτισμού από την Εκκλησία

Η πνευματική ζωή στον Μεσαίωνα καλύπτει πάνω από 11 αιώνες ιστορίας: από τον 1ο ως τον 14ο αιώνα μ.Χ. Στη μακρά αυτή περίοδο η φιλοσοφία προσπαθεί, ακόμη και σήμερα, να κερδίσει την ιστορία της. Το παράδοξο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η πνευματική ιστορία στον Μεσαίωνα φαίνεται να κυριαρχείται από τη σύγκρουση του Λόγου με την Πίστη. Η σύγκρουση αυτή, προφανώς σχηματική αλλά χρήσιμη σε μια απόπειρα να παρουσιαστεί το σύνολο της μεσαιωνικής φιλοσοφίας σε περιορισμένο χώρο, μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για να τεθούν πιο συγκεκριμένες ερωτήσεις: Μπορούμε να μιλήσουμε για φιλοσοφία στον Μεσαίωνα; Η μεσαιωνική φιλοσοφία, αν υποθέσουμε ότι κάτι τέτοιο υπάρχει, διακρίνεται άραγε από τη θεολογία ή μήπως δεν είναι άλλο πράγμα από ένα είδος θεολογίας με φιλοσοφικό λεξιλόγιο και φιλοσοφική σκευή; Τέλος, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η μεσαιωνική φιλοσοφία συνέβαλε στην επεξεργασία και στην ανάπτυξη της φιλοσοφικής σκέψης;
Η παραδοσιακή χρονολόγηση της περιόδου που μας ενδιαφέρει, με όλα τα προβλήματα και τις αντιρρήσεις που εγείρουν αυτές οι ταξινομήσεις, διακρίνει πέντε μεγάλες ενότητες: Από τον 1ο ως τον 5ο αιώνα, όπου ορίζονται η χριστιανική πίστη και τα δόγματα μέσα από τη σύγκρουση εναντίον των αιρέσεων και της Γνώσης. Από τον 6ο ως τον 10ο αιώνα, διάρκεια που χαρακτηρίζεται από τη συντήρηση και τη μετάδοση του ελληνολατινικού πολιτισμού. Η τρίτη ενότητα συμπεριλαμβάνει τον 11ο και τον 12ο αιώνα, στους οποίους δεσπόζουν τα έργα του Ανσελμου και του Αβελάρδου. Τον 13ο αιώνα, με την εκ νέου ανακάλυψη του Αριστοτέλη μέσω των Αράβων, συγκροτείται η Σχολαστική, με κορυφή το έργο του Θωμά Ακινάτη. Τον 14ο αιώνα, τέλος, όλες οι φιλοσοφικές συζητήσεις έχουν σημείο αναφοράς τη φιλοσοφία του Θωμά και, ακόμη και στην περίπτωση που στρέφονται εναντίον της, συμβάλλουν στην εμφάνιση μιας κριτικής προοπτικής, η οποία αναγγέλλει τον νατουραλισμό της Αναγέννησης.
Ξεκινώντας από τη δεύτερη ενότητα, μπορούμε να σταθούμε στη συστηματική προσπάθεια της Εκκλησίας να διασώσει τον κλασικό πολιτισμό μέσω των σχολών και τον μονών που διαθέτει. Η μορφή που φαίνεται να δεσπόζει είναι ο Εριγένης, ο ορθολογιστής ιρλανδός μοναχός που ανακάλυψε για λογαριασμό της Δύσης τη θεολογία του Ωριγένη και τη σημασία της θεολογίας του Αυγουστίνου. Ταυτοχρόνως ο Εριγένης, στο έργο του Περί διαιρέσεως της Φύσεως, προτείνει μια συγκροτημένη φιλοσοφική ερμηνεία της Γραφής.
Για τη μεγάλη πλειονότητα των ιστορικών της φιλοσοφίας ο 11ος αιώνας θεωρείται η ημερομηνία γέννησης της μεσαιωνικής φιλοσοφίας, τουλάχιστον στη λατινόφωνη εκδοχή της. Οπως το υποστηρίζει ενεργητικότερα ο Alain de Libera, ίσως ο σημαντικότερος ιστορικός της φιλοσοφίας του Μεσαίωνα σήμερα, πρόκειται για «τη στιγμή όπου ο φιλοσοφικός στοχασμός παίρνει οριστικά τη μορφή την οποία θα εγκαταλείψει μόνο με τη Μεταρρύθμιση και την Αναγέννηση». Η λαμπρή ομάδα των διαλεκτικών, όπως καθιερώθηκαν, φιλοσόφων, υποστηρίζει και προβάλλει με τρόπο υπερβολικό και προκλητικό την ανωτερότητα της τυπικής λογικής και ιδιαίτερα του συλλογισμού σε σχέση με τις αλήθειες της πίστης. Η αντίδραση εκ μέρους των θεολόγων είναι εξίσου βίαιη και συνοψίζεται στην έκρηξη του Pierre Damien (1007-1072), για τον οποίο η σωτηρία βρίσκεται αποκλειστικά στον μοναστικό βίο ενώ η φιλοσοφία και η γραμματική είναι επινοήσεις του Σατανά. Ταυτοχρόνως ο Damien είναι πεπεισμένος ότι οι επιστήμες της φύσης αποτελούν περιορισμό της παντοδυναμίας του Θεού. Γιατί το πρόβλημα πράγματι που διατυπώνει η εποχή και θα αποτελέσει εφεξής θεμελιώδες ερώτημα του φιλοσοφικού στοχασμού, και συνεπώς πεδίο σύγκρουσης των αντίπαλων τάσεων στη φιλοσοφία, είναι αυτό της θεϊκής παντοδυναμίας: Μπορεί ο Θεός να πράξει με τρόπο ώστε αυτό που συνέβη να μην έχει συμβεί; Η αρνητική απάντηση περιορίζει τη θεϊκή παντοδυναμία· η θετική απάντηση καθιστά εύθραυστη την οντολογική θεμελίωση της πραγματικότητας και ανοίγει τον δρόμο στον σκεπτικισμό. Αλλά το ερώτημα της θεϊκής παντοδυναμίας δεν είναι μόνο οντολογικό· οδηγεί και στο καίριο ερώτημα της βούλησης τόσο του Θεού όσο και του ανθρώπου: Πώς ορίζεται η ανθρώπινη πράξη; Ποια είναι τα όρια της ανθρώπινης βούλησης; Είναι ή όχι ελεύθερη; Δημιουργείται έτσι ένα πλέγμα ερωτήσεων και οι απαντήσεις θα οδηγήσουν στην εμφάνιση του νομιναλισμού, που θα ισχυριστεί ότι οι γενικές ιδέες δεν υπάρχουν πέραν του αισθητού κόσμου: αποτελούν μόνο ονόματα.
Την ίδια εποχή, τέλος, εμφανίζονται και οι αποδείξεις της ύπαρξης του Θεού, συγκυρία που δηλώνει ότι η έννοια του θεού δεν είναι αυτονόητη αλλά χρειάζεται λογική επεξεργασία, ώστε να ανταποκρίνεται, χωρίς αντιφάσεις, στα κατηγορήματα που της αποδίδει η χριστιανική πίστη. Στην προοπτική αυτή, εξαιρετική σημασία έχει η περίφημη απόδειξη του Ανσελμου (1033-1109), γνωστή ως οντολογική απόδειξη της ύπαρξης του Θεού, όπως τη βάφτισε για την ιστορία της φιλοσοφίας ο Καντ. Απλοποιημένος, ο συλλογισμός του Ανσελμου είναι ο ακόλουθος: ο Θεός είναι τέλειος· άρα του ανήκουν όλα τα θετικά κατηγορήματα· συνεπώς και αυτό της ύπαρξης. Αρα ο Θεός υπάρχει. Η σημασία της απόδειξης αυτής, για την ανατροπή της οποίας ο Καντ θα χρειαστεί ολόκληρο το οικοδόμημα της κριτικής φιλοσοφίας, ενώ θα την αναστήσει ο Χέγκελ, βρίσκεται στο γεγονός ότι αναγκάζει τον Ανσελμο να επινοήσει τη γλώσσα που θα προσδώσει φιλοσοφική διάσταση στη θεολογική σκέψη. Από τη σκοπιά αυτή ο Alain de Libera δεν διστάζει να υποστηρίξει ότι ο λατινόφωνος χριστιανικός κόσμος βρίσκει την πνευματική του ταυτότητα στον Ανσελμο.
Ο 12ος αιώνας βαδίζει στα ίχνη του προκατόχου του με δύο βασικές καινοτομίες: αφενός με την εμφάνιση των πρώτων μεταφράσεων του Αριστοτέλη και των αράβων φιλοσόφων από φιλολόγους και στοχαστές της Σχολής του Τολέδου· αφετέρου με την ίδρυση των πανεπιστημίων. Το έργο του Αριστοτέλη και οι ερμηνείες του οδηγούν στις πρώτες συγκρούσεις ανάμεσα στην αραβική φιλοσοφία και στη χριστιανική θεολογία. Με την ίδρυση των πανεπιστημίων επιχειρείται η συστηματική διδασκαλία της φιλοσοφίας και ειδικά της αριστοτελικής μεταφυσικής. Η προσπάθεια αυτή ανακόπτεται με την παρέμβαση του Βατικανού, το οποίο τέσσερις φορές στη διάρκεια του αιώνα απαγορεύει τη διδασκαλία της φιλοσοφίας του Σταγιρίτη. Οι απαγορεύσεις αυτές τελικά ατονούν και ο Αριστοτέλης θα κυριαρχήσει με τον τίτλο του φιλοσόφου. Σημαντικό όνομα της εποχής ο γνωστός από τις περιπέτειες του βίου του Αβελάρδος (1079-1142). Με το έργο του ανακαινίζει την αριστοτελική λογική και ανανεώνει τη μορφή της ηθικής, προβάλλοντας την πρωτοκαθεδρία της πρόθεσης σε σχέση με την πράξη. Ξακουστός δάσκαλος στο Παρίσι, που είναι η αδιαφιλονίκητη πρωτεύουσα των θεολογικών σπουδών, ο Αβελάρδος ανοίγει, σε μια εποχή βίαιων συγκρούσεων και ιδεολογικής μισαλλοδοξίας, τον διαπολιτισμικό διάλογο με ένα βιβλίο του οποίου ο τίτλος φαίνεται να διατηρεί την επικαιρότητά του: Διάλογος ενός φιλοσόφου, ενός εβραίου και ενός χριστιανού.
Ο 13ος αιώνας αποτελεί τη μεγάλη εποχή της μεσαιωνικής φιλοσοφίας, που εκμεταλλεύεται τον πλούτο της αριστοτελικής σκέψης, την οποία θέτει στην υπηρεσία της χριστιανικής θεολογίας. Από την πληθώρα των στοχαστών ξεχωρίζει, χωρίς αμφιβολία, ο Θωμάς Ακινάτης (1225-1274).
Η φιλοσοφία του, που επιβλήθηκε ως σταθμός με την ονομασία «θωμισμός», βασίζεται στη θεωρία του όντος. Για τον Θωμά, το ον είναι το πραγματικό θεμέλιο της αλήθειας και του αγαθού, ενώ η πραγματικότητα ως σύνολο νοείται ως αυστηρή ιεραρχία ενεργεία και δυνάμει όντων, που συνδέονται μεταξύ τους με την καθολική έννοια της αιτιότητας. Το πρόβλημα για τον άνθρωπο συνίσταται συνεπώς στην ανακάλυψη της τάξης και της ιεραρχίας του κόσμου, οι οποίες προϋποθέτουν ότι κάθε πράγμα στο Σύμπαν έχει τη θέση του. Η ανθρώπινη νόηση, εφορμώντας από την αντιληπτική γνώση, μπορεί να κατακτήσει το νοητό με τη διαμεσολάβηση των απαραίτητων γενικεύσεων. Φιλοδοξία της θωμιστικής φιλοσοφίας είναι να εκφράσει σε ορθολογική γλώσσα την ανθρώπινη μοίρα, υπενθυμίζοντας ωστόσο συνεχώς στους ανθρώπους ότι βρίσκονται στα χέρια του Θεού. Αλλά η εμπιστοσύνη με την οποία ο Θωμάς περιβάλλει τη λογική του ανθρώπου ανοίγει τον δρόμο στην πεποίθηση ότι ο φυσικός κόσμος μπορεί να γίνει αντικείμενο γνώσης και δράσης και ότι, κατά συνέπεια, οι άνθρωποι μπορούν να ρυθμίσουν την επίγεια ζωή τους.
Ο νατουραλιστικός ανθρωπισμός και η «κοσμική» διαλεκτική του Θωμά θα βρουν έναν αποφασισμένο και αποφασιστικό αντίπαλο στη φιλοσοφία του Duns Scott (1265-1308), η σκέψη του οποίου χαρακτηρίζεται από την καχυποψία ως προς την ιδέα της φυσικής τάξης. Πράγματι στα μάτια του Duns Scott η αποδοχή μιας αναγκαίας τάξης στη φύση οδηγεί στην υπονόμευση, αν όχι στην κατάργηση, της παντοδυναμίας του Θεού. Γιατί οι θιασώτες της φυσικής τάξης υποχρεώνουν τελικά τον Θεό να την ακολουθήσει. Αλλά τότε ο Θεός υποτάσσεται στη φύση, σε αυτό το είδωλο που είναι κατασκευασμένο με τα μέτρα του ανθρώπινου λόγου. Η φιλοσοφία του Duns Scott θεμελιώνει την ιδέα ενός θεού απολύτως παντοδύναμου, ελεύθερου, ο οποίος δεν δεσμεύεται από τίποτε, ούτε από τον ίδιο τον λόγο, καθώς ως δημιουργός του παντός είναι και δημιουργός του λόγου. Ακόμη και η ηθική τάξη είναι αποδεσμευμένη από τους αυστηρούς νόμους, στους οποίους επιχείρησαν να την εγκλωβίσουν ο Αριστοτέλης και ο Θωμάς. Οι επιταγές της ηθικής ούτε φυσικές είναι ούτε έχουν καθολική ισχύ: υπάγονται στην παντοδύναμη βούληση του Θεού, ο οποίος μπορεί να ιδρύσει μια άλλη ηθική τάξη, όπου το έγκλημα, η μοιχεία ή η κλοπή θα έπαυαν να αποτελούν αμαρτίες.
Από την προηγούμενη ταχύρρυθμη και προφανώς εν μέρει ελλιπή παρουσίαση της φιλοσοφίας στον Μεσαίωνα ­ ελλιπή καθώς ολόκληρα μέρη της, όπως η φιλοσοφία στο Βυζάντιο, η φιλοσοφία στο Ισλάμ αλλά και η εβραϊκή φιλοσοφία, απουσιάζουν ­ μπορούμε να σταθούμε, τελειώνοντας, στην ιδέα της παντοδυναμίας του Θεού. Ισως στην ιδέα αυτή βρίσκεται η προσφορότερη λαβή για να εκτιμήσει κανείς τη σημασία της μεσαιωνικής φιλοσοφίας, όταν μάλιστα στραφεί στον Καρτέσιο, που είναι ο γεννήτορας της νεότερης φιλοσοφίας. Σε αυτόν συγκεντρώνεται τις περισσότερες φορές ο θαυμασμός μας και ο Σπινόζα δεν παραλείπει να τον επαινέσει γιατί μας απάλλαξε από τη φλυαρία των σχολαστικών. Η κρίση είναι απότομη και αυστηρή. Ενδέχεται όμως να μετριαστεί αισθητά αν παρατηρήσουμε ότι το καρτεσιανό σύστημα κρέμεται ολόκληρο από την ιδέα ενός παντοδύναμου θεού, που αυτοδημιουργείται, που δημιουργεί τις αιώνιες αλήθειες ­ στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι μαθηματικές προτάσεις ­, που δημιουργεί τον κόσμο εκ του μηδενός και τον συντηρεί στην ύπαρξη με ένα είδος συνεχούς δημιουργίας, χωρίς την οποία τα πράγματα θα αφανίζονταν στο τίποτα από το οποίο τα ανέσυρε η βούλησή του. Ολες ιδέες που επεξεργάστηκε εις βάθος η μεσαιωνική φιλοσοφία στη μακραίωνη ιστορία της.
Ο κ. Γεράσιμος Βώκος είναι καθηγητής Φιλοσοφίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ :  19/11/2000

( http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=128083)

 

Οι Γνωστικές Θρησκείες

Πριν την ανακάλυψη των γνωστικών κειμένων στο Ναγκ Χαμαντί το 1945, ο Ειρηναίος ήταν μια από τις κΰριες πηγές πληροφοριών για τις διάφορες ομάδες των γνωστικών που υπήρχαν κατά το 2ο αιώνα. Μετά την ανακάλυψη του Ναγκ Χαμαντί, οι επιστήμονες κατέληξαν να αμφισβητούν αν ο Ειρηναίος γνώριζε για ποιο πράγμα μιλούσε ή αν παρουσίαζε δίκαια τις απόψεις των αντιπάλων του. Και αυτό γιατί η θρησκευτική αντίληψη που περιέχεται στα ντοκουμέντα του Ναγκ Χαμαντί διαφέρει ως προς μερικές βασικές πλευρές από τις δυσφημιστικές περιγραφές του Ειρηναίου. Όμως, διαβάζοντας με προσοχή το βιβλίο του και δίνοντας πλήρη πίστη στα κείμενα που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα -τα οποία σε κάθε περίπτωση γράφτηκαν από γνωστικούς για γνωστικούς- μπορούμε να αρμολογήσουμε τα κομμάτια ενός μεγάλου μέρους των απόψεων τις οποίες ασπάζονταν οι ποικίλες γνωστικές θρησκείες.

Θα πρέπει να πω εξαρχής ότι υπήρχαν πολλές γνωστικές θρησκείες και πως αυτές διέφεραν μεταξύ τους σε πολλά ζητήματα, μεγάλα και μικρά. Η ποικιλία τους ήταν τόσο μεγάλη που μερικοί επιστήμονες επιμένουν ότι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούμε πια τον όρο γνωστικισμός, ότι αυτός είναι ένας περιοριστικός όρος που δεν καλύπτει όλη τη θρησκευτική ποικιλότητα που συναντούμε μεταξύ των ομάδων που υποτίθεται πως ανήκουν στο γνωστικό ρεύμα.

Κατά τη γνώμη μου αυτή η θέση είναι παρατραβηγμένη, και είναι εντελώς νόμιμο να μιλούμε για γνωστικισμό, ακριβώς όπως είναι νόμιμο να μιλούμε για ιουδαϊσμό ή για χριστιανισμό, παρότι υπάρχουν τεράστιες διαφορές ανάμεσα στα διάφορα είδη ιουδαϊσμού ή χριστιανισμού τα οποία βρίσκουμε στον κόσμο σήμερα, για να μη μιλήσουμε για την αρχαιότητα. Σε σχέση με το ιδιαίτερο είδος γνωστικισμού που αντιπροσωπεύει το ευαγγέλιο του Ιοΰδα, μπορώ να σας παραπέμψω στο εξαιρετικό δοκίμιο του Μάρβιν Μάιερ σ' αυτό το συλλογικό έργο, στο οποίο εξηγεί το ευαγγέλιο βάσει των όρων τους οποίους χρησιμοποιούσε η αίρεση που είναι γνωστή ως σηθιανοί γνωστικοί. Εδώ όμως επιτρέψτε μου να εξηγήσω σε γενικές γραμμές τι κοινό είχαν οι ποικίλες και ευρύτατου φάσματος σέκτες των γνωστικών και γιατί ορθόδοξοι συγγραφείς, όπως ο Ειρηναίος, τις θεωρούσαν τόσο απειλητικές.
Ο όρος γνωστικισμός προέρχεται από την ελληνική λέξη γνώσις. Γνωστικοί είναι εκείνοι που «είναι μέσα στη γνώση». Και τι είναι αυτό που γνωρίζουν;
Γνωρίζουν μυστικά τα οποία μπορούν να τους χαρίσουν τη σωτηρία. Για τους γνωστικούς, κάποιος σώζεται όχι επειδή πιστεύει στον Χριστό ή επειδή κάνει καλές πράξεις, αλλά επειδή γνωρίζει την αλήθεια: την αλήθεια για τον κόσμο στον οποίο ζοΰμε, για το ποιος είναι ο αληθινός Θεός και ιδιαίτερα για το ποιοι είμαστε εμείς οι ίδιοι. Με άλλα λόγια πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για αυτογνωσία: γνώση σχετικά με ζητήματα όπως από πού ερχόμαστε, πώς βρεθήκαμε εδώ και πώς μπορούμε να επιστρέψουμε στην ουράνια κατοικία μας. Συμφωνά με τους περισσότερους γνωστικούς, αυτός ο υλικός κόσμος δεν είναι η κατοικία μας. Είμαστε παγιδευμένοι εδώ, σε αυτά τα σάρκινα σώματα και πρέπει να μάθουμε πώς να ξεφύγουμε από αυτά. Οι γνωστικοί που ήταν και χριστιανοί (πολλοί γνωστικοί δεν ήταν) πίστευαν ότι ο ίδιος ο Χριστός φέρνει από ψηλά αυτή την απόκρυφη γνώση, αποκαλύπτει αυτή την αλήθεια στους κοντινούς μαθητές του και αυτή η αλήθεια μπορεί να τους απελευθερώσει.
Παραδοσιακά ο χριστιανισμός διδάσκει φυσικά ότι ο κόσμος μας είναι το καλό δημιούργημα του ενός αληθινού Θεού. Όμως οι γνωστικοί δεν είχαν αυτή την άποψη. Συμφωνά με ευρΰ φάσμα γνωστικών ομάδων, ο θεός που δημιούργησε αυτό τον κόσμο δεν είναι ο μοναδικός θεός και στην πραγματικότητα δεν είναι καν ο παντοδύναμος ή παντογνώστης θεός. Είναι μια ελάσσων, κατώτερη και συχνά αδαής θεότητα.
Πώς μπορεί κανείς να κοιτάζει αυτό τον κόσμο και να τον αποκαλεί καλό; Οι γνωστικοί έβλεπαν τις καταστροφές γύρω τους -σεισμούς, θύελλες, πλημμύρες, λιμούς, ξηρασίες, επιδημίες, αθλιότητα, δεινά- και δήλωναν ότι ο κόσμος δεν είναι καλός. Όμως, έλεγαν, δεν μπορούσαν να ρίξουν στο Θεό το φταίξιμο γι' αυτό τον κόσμο! Όχι, αυτός ο κόσμος είναι μια κοσμική καταστροφή και η σωτηρία επιφυλάσσεται μόνο για εκείνους που μαθαίνουν πώς να ξεφύγουν από αυτό τον κόσμο και τα υλικά δεσμά του.
Μερικοί γνωστικοί στοχαστές εξηγούσαν αυτό τον κακό, υλικό κόσμο αναπτύσσοντας πολύπλοκους μύθους για τη δημιουργία. Σύμφωνα με αυτούς τους μύθους, η υπέρτατη θεότητα είναι εντελώς απόμακρη από τον κόσμο, με την έννοια ότι είναι αποκλειστικά πνεύμα χωρίς υλικές πλευρές ή ιδιότητες. Αυτό το θεϊκό ον παρήγαγε πολλούς απογόνους γνωστούς ως αιώνες, οι οποίοι, όπως και το ίδιο, ήταν πνευματικές οντότητες. Αρχικά υπήρχε μόνο αυτό το θεϊκό βασίλειο, το οποίο κατοικούσαν ο Θεός και οι αιώνες του. Όμως συνέβη μια κοσμική καταστροφή κατά την οποία ένας από αυτούς τους αιώνες εξέπεσε από το θεϊκό βασίλειο, οδηγώντας στη δημιουργία άλλων θεϊκών όντων, τα οποία επομένως έκαναν την εμφάνιση τους έξω από τη θεϊκή σφαίρα. Αυτά τα ελάσσονα θεϊκά όντα δημιούργησαν τον υλικό κόσμο μας. Έκαναν τον κόσμο έναν τόπο παγίδευσης των σπινθήρων της θεότητας, τους οποίους αιχμαλώτισαν για να τους εγκαταστήσουν εντός των ανθρώπινων σωμάτων. Με άλλα λόγια, μερικοί άνθρωποιέχουν εντός τους, στον πυρήνα τους, ένα στοιχείο του θείου. Αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν θνητές ψυχές, αλλά αθάνατες ψυχές, που είναι προσωρινά φυλακισμένες σ'αυτό το άστατο και θλιβερό βασίλειο της ύλης. Και αυτές οι ψυχές πρέπει να δραπετεύσουν, να επιστρέψουν στο θεϊκό βασίλειο από το οποίο προήλθαν.
Οι μύθοι τους οποίους αφηγούνταν οι ποικίλες ομάδες των γνωστικών διέφεραν πολύ μεταξύ τους σε πολλές από τις λεπτομέρειες τους. Και αυτοί οι μύθοι δεν είναι τίποτα χωρίς τις λεπτομέρειες τους. Για τους σύγχρονους αναγνώστες αυτοί οι μύθοι μπορεί να είναι εξαιρετικά μπερδεμένοι και παράξενοι. Όμως το προέχον στοιχείο τους είναι σαφές: αυτός ο κόσμος δεν είναι δημιούργημα του μοναδικού και αληθινού Θεού. Ο θεός που έκανε αυτό τον κόσμο -ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης- είναι μια δευτερεύουσα, κατώτερη θεότητα. Δεν είναι ο Θεός που είναι πάνω από όλους και τον οποίο πρέπει να λατρεύουμε. Απεναντίας θα πρέπει να τον αποφεύγουμε, μαθαίνοντας την αλήθεια για το υπέρτατο θεϊκό βασίλειο, για τον κακό υλικό κόσμο, την παγίδευση μας σ' αυτόν και πώς μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτόν.
Θα πρέπει να τονίσω ότι δεν έχουν όλοι τα μέσα να ξεφύγουν. Αυτό συμβαίνει, επειδή δεν έχουν όλοι μέσα τους ένα σπινθήρα του θείου: μόνο μερικοί από εμάς τον έχουν. Οι άλλοι άνθρωποι είναι δημιουργήματα του κατώτερου θεού αυτού του κόσμου.
Όπως και άλλα δημιουργήματα εδώ (σκύλοι, θαλάσσιες χελώνες, κουνούπια κλπ.), θα πεθάνουν και αυτό θα είναι το τέλος της ιστορίας τους. Όμως μερικοί από εμάς είναι παγιδευμένες θεότητες. Και πρέπει να μάθουμε πώς να επιστρέψουμε στην ουράνια κατοικία μας.
Πώς μπορούμε ν' αποκτήσουμε την απόκρυφη γνώση που είναι αναγκαία για τη σωτηρία μας; Προφανώς δεν μπορούμε να τη μάθουμε κοιτάζοντας τον κόσμο γύρω μας και να την υπολογίσουμε από μόνοι μας. Το να μάθουμε γι' αυτό τον κόσμο δεν μας προσφέρει τίποτα παραπάνω από τη γνώση της υλικής δημιουργίας μιας κατώτερης θεότητας που δεν είναι ο αληθινός Θεός. Αντίθετα χρειαζόμαστε μία αποκάλυψη που θα μας δοθεί από ψηλά. Χρειάζεται να υπάρξει ένας απεσταλμένος από τον πνευματικό κόσμο, που έρχεται για να μας πει την αλήθεια για την προέλευση μας, τον προορισμό μας και τα μέσα της διαφυγής μας. Στις χριστιανικές γνωστικές θρησκείες, εκείνος που έρχεται από ψηλά για ν αποκαλύψει αυτή την αλήθεια, είναι ο Χριστός. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας θνητός με σοφές θρησκευτικές διδασκαλίες ούτε είναι ο υιός του δημιουργού θεού, του Θεού της Παλαιάς Διαθήκης.
Μερικοί γνωστικοί δίδασκαν ότι ο Χριστός ήταν ένας αιών από τον επάνω κόσμο, ότι δεν ήταν άνθρωπος με σάρκα και οστά, που γεννήθηκε ο' αυτό τον κόσμο του δημιουργού, αλλά ήρθε από ψηλά απλώς με την όψη της ανθρώπινης σάρκας. Ήταν ένα φάντασμα το οποίο πήρε την όψη της σάρκας, για να διδάξει σε εκείνους που καλούνταν (δηλαδή στους γνωστικούς οι οποίοι έχουν μέσα τους το σπινθήρα) τις απόκρυφες αλήθειες που χρειάζονταν για τη σωτηρία τους.
Άλλοι γνωστικοί δίδασκαν ότι ο Ιησούς ήταν αληθινός άνθρωπος, αλλά δεν είχε εντός του έναν τυπικό σπινθήρα του θείου. Η ψυχή του ήταν ένα ιδιαίτερο θεϊκό ον, που ήρθε από πάνω για να κατοικήσει προσωρινά εντός του ανθρώπου Ιησού, να τον χρησιμοποιήσει ως αγωγό διαμέσου του οποίου να αποκαλύψει τις αναγκαίες αλήθειες στους πιο κοντινούς οπαδούς του. Κατά αυτή την αντίληψη, το θεϊκό στοιχείο εισήλθε στον Ιησού κάποια στιγμή της ζωής του -για παράδειγμα, κατά τη βάπτιση του, όταν κατέβηκε πάνω σ' αυτόν το Άγιο Πνεύμα- και κατόπιν τον εγκατέλειψε, όταν εκπλήρωσε την αποστολή του. Αυτό θα εξηγούσε γιατί ο Ιησούς στο σταυρό φώναξε: «Θεέ μου, Θεέ μου, ινατί με εγκατέλιπες;» Αυτό συνέβη,επειδή το θεϊκό στοιχείο εντός του τον είχε εγκαταλείψει πριν τη σταύρωση του, αφού τελικά δεν μπορεί να υποφέρει και να πεθαίνει.
Οι διώκτες των αιρέσεων, όπως ο Ειρηναίος, θεωρούσαν πως οι γνωστικοί ήταν ιδιαίτερα ύπουλοι και πως ήταν δύσκολο να τους επιτεθούν. Το πρόβλημα ήταν ότι δεν μπορούσες να συνδιαλεχθείς με κάποιον γνωστικό, για να του δείξεις το λάθος των απόψεων του: είχε απόκρυφες γνώσεις τις οποίες εσΰ δεν είχες!
Αν έλεγες ότι έκανε λάθος, θα απέρριπτε περιφρονητικά αυτή την άποψη  και θα υποδείκνυε ότι απλώς δεν γνωρίζεις. Έτσι ο Ειρηναίος και άλλοι σαν κι αυτόν έπρεπε να απομακρύνουν όλα τα εμπόδια στις επιθέσεις τους, προσπαθώντας να πείσουν τουλάχιστον άλλους χριστιανούς ότι οι γνωστικοί δεν κατείχαν την αλήθεια, αλλά στην πραγματικότητα είχαν διαστρέψει την αλήθεια απορρίπτοντας το Θεό της Παλαιάς Διαθήκης και τη δημιουργία του και αρνούμενοι ότι ο Χριστός ήταν πραγματικά ανθρώπινο ον με σάρκα και οστά, του οποίου ο θάνατος και η ανάσταση (και όχι οι απόκρυφες διδασκαλίες του) έφεραν τη σωτηρία.
Το πεντάτομο έργο του Ειρηναίου, στο οποίο αντέκρουε τους γνωστικούς, διέσυρε τις πεποιθήσεις τους ως απελπιστικά αντιφατικές, γελοίες στις λεπτομέρειες τους και αντίθετες με τις διδασκαλίες των Αποστόλων του Ιησού. Ο Ειρηναίος αναφερόταν μερικές φορές σε κάποια γνωστικά κείμενα, προκειμένου να τα κοροϊδέψει, αντιπαραβάλλοντας τα με τις Ιερές Γραφές που ήταν γενικά αποδεκτές από την Εκκλησία. Ένα από τα κείμενα που χλεύαζε ήταν και το ευαγγέλιο του Ιούδα.

Μπαρτ Ντ. Έρμιν
Το Ευαγγέλιο του Ιούδα
εκδ. National Geographic

Μύηση

Ο όρος μύηση παρεξηγείται συχνά. Δεν αποτελεί απλώς μια επίπονη μυητική τελετή ή μια επίσημη τελετουργία εισδοχής. Αποτελεί μια νέα αρχή, μια αφύπνιση, ένα βήμα που κάνουμε όταν έχουμε πάρει τη συνειδητή απόφαση να προχωρήσουμε, να γίνουμε κάτι περισσότερο απ' αυτό που είμαστε. Παρότι πνευματικής φύσης, η μύηση διαφέρει από τη θρησκεία με πολύ θεμελιώδη τρόπο, που στο βιβλίο μου Άγγελοι, Δαίμονες και Θεοί της Νέας Χιλιετίας, προσπάθησα να εξηγήσω:
Η μύηση αποτελεί αφετηρία κι όχι ανταμοιβή για έναν άθλο, ούτε επισφράγιση ενός κατορθώματος, ούτε τρόπαιο ειδημοσύνης. Η μύηση αποτελεί μια αρχή και όταν ορίζουμε μια αρχή, απαραιτήτως ορίζουμε και ένα τέλος. Ο θάνατος είναι η αναπόφευκτη ποινή που πληρώνουμε επειδή επιτρέψαμε στον εαυτό μας να γεννηθεί. Η αξιοπρέπεια του ταξιδιού της ζωής ανάμεσα σε αυτά τα δυο μεγάλα ορόσημα αποτελεί τη μοναδική αποζημίωση που μας προσφέρεται γι' αυτό το πεπρωμένο.
Οι αμύητοι δεν ορίζουν ούτε τη γέννηση, ούτε τη ζωή, ούτε το θάνατο. Σαν υπνοβάτες, περπατούμε τυφλά σε κωματώδη κατάσταση από το λίκνο της γέννησης μέχρι τον τάφο- η χλομή σκιά μας κάνει παντομίμα αλλά ποτέ δεν βιώνουμε τις περιπέτειες του ταξιδιού του μυημένου. Όπως και τα άλλα θηλαστικά, γεννιόμαστε, ζούμε και πεθαίνουμε. Αλλά, όμως, αν δεν καταβάλλουμε συνειδητή προσπάθεια να αφυπνιστούμε, αν δεν δαμάσουμε τη δύναμη της θέλησης μας, δεν θα κάνουμε τα πρώτα βήματα προς το πνευματικό ξανάνιωμα και όπως λέει ο Όμηρος, «ευτυχής όποιος απ' τους γήινους ανθρώπους τα χει δει. Ο αμύητος όμως στα ιερά κι ο αμέτοχος δεν έχει όμοια μοίρα ακόμα και νεκρός στο μουχλιασμένο σκότος».
Η πορνεία μπορεί να είναι το αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο αλλά ο αρχαιότερος πνευματικός θεσμός είναι σίγουρα η μυητική κοινωνία. Οφείλω να διαφωνήσω ταπεινά με εκείνους που θα ισχυριστούν ότι η θρησκεία είναι αυτή που κατέχει τη συγκεκριμένη περίοπτη θέση.
Η θρησκεία απλώς στοιχειώνει τον εξώτερο περίβολο του μεγάλου ναού της μύησης και βαστά το μυστήριο σε απόσταση. Η θρησκεία παίρνει το τυχαίο νήμα της αλήθειας που έφερε ο άνεμος από τη μυητική αίθουσα και με ψυχωτικό τρόπο υφαίνει και ξηλώνει δόγματα και πιστεύω, ολόκληρα υφαντά από ελπίδα, μίσος και διαρκή παραζάλη.
Η θρησκεία εκθειάζει το μυστήριο ως άγνωστο μυστικό που πρέπει να σφραγιστεί μέσα σε γυάλα, σαν το πτώμα μιας μαγεμένης πριγκίπισσας, για να αποτελέσει αντικείμενο δέους και λατρείας από απόσταση.
Από την άλλη μεριά, η μύηση απαιτεί άμεση συμμετοχή και απαιτεί από τον καθένα να σπάσει τη γυάλα και να φιλήσει φλογερά το μυστήριο στο στόμα, να το προσεγγίσει σαν ερωμένη που θα προσφέρει τα κάλλη της σταδιακά και γλυκά. Ναι, θα το κάνει, αλλά σε αυστηρή αναλογία με την εξελισσόμενη ικανότητα μας και την αξία μας να δεχτούμε αυτά τα κάλλη.

Γι'αυτήν τη νέα γενιά μυημένων στον Τεκτονισμό, τα μυστικά της Τεκτονικής Τέχνης δεν αποτελούν βήματα, σύμβολα και μυστικούς κωδικούς μιας λέσχης εκκεντρικών, αλλά συνιστούν ένα θεμελιωδώς βαθύτερο μυστικό που αφορά την ιστορία του πολιτισμού και τη φύση της ανθρώπινης ψυχής. Αποτελούν ένα θησαυρό κρυμμένο εδώ και αιώνες, ένα μυστήριο που περιμένει να αποκαλυφθεί από όποιον είναι αρκετα τολμηρός για να τραβήξει το πέπλο.

Lon Millo DeQuette

Αναζητώντας το Κλειδί του Σολομώντα

εκδ. Αρχέτυπο

To ρόδο του Παράκελσου

Στο εργαστήρι του, που έπιανε τα δυο δωμάτια του υπογείου, ο Παράκελσος παρακάλεσε το θεό του, τον ακαθόριστο θεό του, έναν οποιοδήποτε θεό, να του στείλει ένα μαθητή. Βράδιαζε.
Η χλωμή φωτιά του τζακιού έριχνε στον τοίχο ακανόνιστους ίσκιους. Τού ‘κανε μεγάλο κόπο να σηκωθεί για ν’ ανάψει τη σιδερένια λάμπα. Ο Παράκελσος, αφηρημένος απ’ την κούραση, λησμόνησε την προσευχή του. Η νύχτα είχε σβήσει τους σκονισμένους άμβικες και την κάμινο, όταν κάποιος χτύπησε την πόρτα. Μισοκοιμισμένος, σηκώθηκε, ανέβηκε τη μικρή στριφογυριστή σκάλα κι άνοιξε ένα απ’ τα θυρόφυλλα. Μπήκε ένας άγνωστος. έδειχνε κι εκείνος πολύ κουρασμένος. Ο Παράκελσος τού ‘δειξε έναν πάγκο∙ ο άλλος κάθισε και περίμενε.
Για λίγο δεν αντάλλαξαν ούτε μια λέξη.

Ο δάσκαλος ήταν ο πρώτος που μίλησε.
-Θυμάμαι πρόσωπα της Δύσης και πρόσωπα της Ανατολής, είπε, όχι χωρίς μια κάποια έπαρση. Το δικό σου όμως πρόσωπο δεν το θυμάμαι. Ποιος είσαι και τι θέλεις από μένα;

-Τ’ όνομά μου δεν έχει σημασία, αποκρίθηκε ο άλλος. Ταξίδεψα τρεις μέρες και τρεις νύχτες για νά ‘ρθω στο σπίτι σου. Θέλω να γίνω μαθητής σου. Σού ‘φερα όλα μου τα υπάρχοντα.

Έβγαλε ένα πουγκί και τ’ άδειασε με το δεξί του χέρι πάνω στο τραπέζι. Πολλά χρυσά φλουριά κύλησαν από μέσα. Ο Παράκελσος τού ‘χε γυρίσει την πλάτη για ν’ ανάψει τη λάμπα. Όταν στράφηκε ξανά προς το μέρος του, παρατήρησε πως το αριστερό χέρι του ξένου κρατούσε ένα ρόδο. Το ρόδο τον ανησύχησε.

Έσκυψε, ένωσε τις άκριες των δαχτύλων του και είπε:
-Ενώ πιστεύεις πως μπορώ να κατεργάζομαι τη λίθο που μετουσιώνει όλα τα στοιχεία σε χρυσό, έρχεσαι και μου προσφέρεις χρυσό. Όμως ο χρυσός δεν είναι αυτό που ζητάω, κι αν εσένα αυτό που σ’ ενδιαφέρει είναι ο χρυσός, δεν θα γίνεις ποτέ μαθητής μου.

-Ο χρυσός δε μ’ ενδιαφέρει, απάντησε ο άλλος. Δέξου ετούτα τα φλουριά σα μια απόδειξη της δίψας μου να μάθω. Θέλω να μου διδάξεις την Τέχνη. Θέλω στο πλευρό σου να διαβώ το δρόμο που οδηγεί στη Λίθο.

Ο Παράκελσος είπε αργά:
-Ο δρόμος είναι η Λίθος. Η αφετηρία είναι η Λίθος. Αν δεν το καταλαβαίνεις αυτό, δεν έχεις αρχίσει ακόμα να καταλαβαίνεις. Κάθε βήμα που θα κάνεις είναι το τέρμα.

Ο άλλος τον κοίταξε δύσπιστα. Κι είπε, τονίζοντας τις λέξεις:
-Όμως, υπάρχει ένα τέρμα;

Ο Παράκελσος γέλασε.

-Οι εχθροί μου, που είναι τόσο πολλοί όσο κι ανόητοι, λένε πως όχι, δεν υπάρχει, και με αποκαλούν απατεώνα. Δεν τους δίνω δίκιο, κι όμως δεν αποκλείεται όλ’ αυτά να μην είναι παρά μια αυταπάτη. Αυτό που εγώ ξέρω είναι πως «υπάρχει» ένας Δρόμος.

Ύστερα από μια μικρή σιωπή, μίλησε ο άλλος:
-Είμαι έτοιμος να τον διαβώ μαζί σου, ακόμα κι αν μας πάρει χρόνια. Άφησέ με να διασχίσω την έρημο. Άφησέ με να διακρίνω έστω από μακριά τη Γη της Επαγγελίας, ακόμα κι αν τ’ άστρα δεν μ‘ αφήσουν να την περπατήσω. Ωστόσο, θέλω μιαν απόδειξη πριν βγω σ’ αυτό το ταξίδι.

-Πότε; είπε ο Παράκελσος με ανησυχία.

-Τώρα αμέσως, είπε ο μαθητής με μια ξαφνική αποφασιστικότητα.

Στην αρχή η συζήτηση γινόταν στα λατινικά∙ τώρα, στα γερμανικά.

Ο νεαρός σήκωσε ψηλα το ρόδο.

-Λένε πως μπορείς να κάψεις ένα ρόδο, κι ύστερα, χάρη στην τέχνη σου, να το κάνεις να ξαναγεννηθεί απ’ τις στάχτες του. Άφησέ με να δω αυτό το μεγαλούργημα. Τούτο μόνο σου ζητώ, κι ύστερα θα σου χαρίσω τη ζωή μου ολάκερη.

-Είσαι πολύ εύπιστος, είπε ο δάσκαλος. Δεν έχω ανάγκη από ευπιστία∙ εγώ απαιτώ την πίστη.

Ο άλλος επέμεινε.

-Μα ακριβώς επειδή δεν είμαι εύπιστος, θέλω να δω με τα ίδια μου τα μάτια τον αφανισμό και την ανάσταση του ρόδου.

Ο Παράκελσος είχε πάρει το ρόδο στα χέρια του κι έπαιζε μ’ αυτό καθώς μιλούσε.
-Είσαι εύπιστος, είπε. Λες πως είμαι ικανός να το καταστρέψω;

-Καθένας είναι ικανός να το καταστρέψει, είπε ο μαθητής.

-Γελιέσαι. Μήπως θαρρείς πως μπορεί κανείς να εξαφανίσει οτιδήποτε; Θαρρείς πως ο πρωτόπλαστος Αδάμ στον Παράδεισο μπόρεσε να χαλάσει έστω κι ένα λουλούδι, έστω κι ένα χορταράκι;

-Δεν βρισκόμαστε στον Παράδεισο, είπε ο νεαρός πεισματωμένα. Εδώ, κάτω απ’ το φεγγάρι, όλα είναι θνητά.

Ο Παράκελσος είχε σηκωθεί.

-Και πού αλλού νομίζεις τότε πως βρισκόμαστε; Θαρρείς πως ο θεός μπορεί να πλάσει έναν τόπο, άλλο απ’ τον Παράδεισο; Ή μήπως νομίζεις πως η Πτώση είναι κάτι άλλο και όχι το ν’ αγνοούμε πως ακόμα βρισκόμαστε στον Παράδεισο;

-Ένα ρόδο μπορεί να καεί, είπε ο μαθητής προκλητικά.

-Έχει ακόμα φωτιά στο τζάκι, είπε ο Παράκελσος. Αν έριχνες αυτό το ρόδο στη χόβολη, θα πίστευες πως οι φλόγες το κατασπαράξανε και πως οι στάχτες του είναι αληθινές. Εγώ σου λέω πως το ρόδο είναι αιώνιο και πως μόνο η εμφάνισή του μπορεί ν’ αλλάξει. Μια λέξη μου θ’ αρκούσε να το ξαναδείς μπροστά σου.

-Μια λέξη; είπε έκπληκτος ο μαθητής. Η κάμινος είναι σβηστή κι οι άμβικες είναι σκεπασμένοι από σκόνη. Τι μπορείς να κάνεις για να το ξαναεμφανίσεις;Ο Παράκελσος τον κοίταξε με θλίψη.

-Η κάμινος είναι σβηστή, επανέλαβε, κι οι άμβικες είναι σκεπασμένοι από σκόνη. Όμως εγώ, στη διάρκεια μιας μακριάς ημέρας, μεταχειρίζομαι κι άλλα σύνεργα.

-Δεν τολμάω να ρωτήσω ποια, είπε ο άλλος με πονηριά ή με ταπεινοσύνη.

-Μιλώ γι’ αυτόν που πήρε το θεό στη δούλεψή του για να πλάσει τους ουρανούς και τη γη και τον αόρατο Παράδεισο, που μέσα του βρισκόμαστε και που μας τον κρύβει το προπατορικό αμάρτημα. Μιλώ για το Λόγο. Αυτόν που μας διδάσκει η Καββάλα.

Ο μαθητής είπε παγερά:

-Ταπεινά σ’ ικετεύω να μου δείξεις την εξαφάνιση και την επανεμφάνιση του ρόδου. Δε μ’ ενδιαφέρει αν θα το κάνεις με τα σύνεργα ή με το Λόγο.Ο Παράκελσος σκέφτηκε λίγο. Ύστερα είπε:

-Αν τό ‘κανα, θά ‘λεγες πως πρόκειται για μια οπτασία που σου την επέβαλε η μαγεία των ματιών σου. Το θαύμα δεν θα σου δώσει την πίστη που γυρεύεις. Ξέχασε λοιπόν το ρόδο.

Ο νεαρός τον κοίταξε, πάντα καχύποπτος. Ο δάσκαλος ύψωσε τη φωνή και του είπε:

-Στο κάτω κάτω, ποιος είσ’ εσύ που μπαίνεις έτσι στο σπίτι ενός δασκάλου κι απαιτείς απ’ αυτόν ένα μεγαλούργημα; Τι έχεις κάνει για να σου αξίζει ένα τέτοιο δώρο;

Ο άλλος του αποκρίθηκε, τρέμοντας:
-Ξέρω καλά πως δεν έχω κάνει τίποτα. Στο ζητάω στ’ όνομα όλων αυτών των χρόνων που θα σπουδάζω στον ίσκιο σου. Άφησέ με να δω τη στάχτη και μετά, το ρόδο. Δεν θα σου ξαναζητήσω τίποτ’ άλλο. Θα πιστέψω στη μαρτυρία των ματιών μου.

Με μια απότομη κίνηση, άρπαξε το σαρκόχρωμο ρόδο, που ο Παράκελσος είχε αφήσει πάνω στο αναλόγιο και το πέταξε στις φλόγες. Το χρώμα εξαφανίστηκε και σε λίγο δεν απόμεινε απ’ το ρόδο παρά λίγη στάχτη.

Για μια στιγμή, που του φάνηκε αιώνες, ο μαθητής περίμενε τα λόγια και το θαύμα.

Ο Παράκελσος έμεινε ασυγκίνητος. Κι είπε, με μια περίεργη απλότητα:
-Όλοι οι γιατροί κι όλοι οι φαρμακοποιοί της Βασιλείας διατείνονται πως είμαι απατεώνας. Ίσως να λεν αλήθεια. Εδώ βρίσκεται η στάχτη που ήταν κάποτε ένα ρόδο και δεν θα ξαναείναι ποτέ πια.

Ο νεαρός ένιωσε ντροπή. Ο Παράκελσος ήταν ένας τσαρλατάνος ή ένας απλός οραματιστής κι αυτός, ένας παρείσακτος, είχε περάσει το κατώφλι του και τον υποχρέωνε τώρα να ομολογήσει πως η διαβόητη μαγική του τέχνη ήτανε μια πλάνη.

Γονάτισε και του είπε:
-Είμαι ασυγχώρετος. Μού ‘λειψε η πίστη που ο Κύριος απαιτούσε από τους ζηλωτές του. Άσε με να ξαναδώ τη στάχτη. Θα γυρίσω όταν θά ‘μαι πιο δυνατός και θα γίνω μαθητής σου και στην άκρη του Δρόμου θα δω το ρόδο.

Μιλούσε μ’ ενα απροσποίητο πάθος, κι ωστόσο αυτό το πάθος δεν ήταν παρά ο οίκτος που του προκαλούσε ο γερο-δάσκαλος, τόσο σεβάσμιος και κυνηγημένος, τόσο ξακουστός και, γι’ αυτό, τόσο κενός. Ποιος ήταν αυτός, ο Γιοχάνες Γκρίσεμπαχ, για ν’ ανακαλύψει με χέρι ιερόσυλο πως πίσω απ’ το προσωπείο δεν υπήρχε κανείς;

Ν’ αφήσει τα χρυσά φλουριά θα φαινόταν σαν ελεημοσύνη. Τα ξαναπήρε λοιπόν φεύγοντας.
Ο Παράκελσος τον συνόδεψε ως το πλατύσκαλο και του είπε πως σ΄εκείνο το σπίτι θά ‘ταν πάντα καλόδεχτος. Κι οι δυο ξέρανε πως δεν θα ξαναβλέπονταν ποτέ πια.

Ο Παράκελσος έμεινε μόνος. Πριν σβήσει τη λάμπα και καθίσει στη φθαρμένη πολυθρόνα, έριξε τη λίγη στάχτη στη φούχτα του κι είπε μια λέξη με χαμηλή φωνή. Το ρόδο ξαναγεννήθηκε.


Χόρχε Λουίς Μπόρχες.
Από τη συλλογή Ρόδινο και Γαλάζιο (μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης), εκδ. ύψιλον/βιβλία 1982.

Η Πεντάλφα και ο ιερός αριθμός 72

Η Πεντάμυχος ή Πεντάλφα εθεωρείτο ανέκαθεν σύμβολο δυνάμεως, διότι διαιρεί την περιφέρεια του κύκλου σε πέντε ίσα τόξα 72° έκαστον. Από την προϊστορική ελληνική εποχή, όπως την παρουσιάζει ο Όμηρος, εμφανίζεται ο ιερός αριθμός 72 - τόσους συνολικά ευγενείς και άνακτες, Έλληνες και Τρώες, καταγράφει η Ιλιάς πέραν του αναμφισβήτητου αρχηγού της όλης εκστρατείας. Ο αριθμός 72 εμφανίζεται από την αρχαιότητα σε όλους τους λαούς ως αριθμός μεγίστης δυνάμεως. Όπως μας πληροφορεί ο Πλούταρχος, στο Περί Ίσιδος και Οσίριδος, όπου ο αρχαίος συγγραφεύς και ιερεύς των Δελφών ταυτίζει τον Όσιρη με τον Διόνυσο, 72 ήσαν οι συνωμότες άνδρες οι οποίοι βοήθησαν τον Τυφώνα ή Σετ ή Σατάν να δολοφονήσει τον Όσιρη. Αλλά 72 είναι και οι Εβραίοι αρχιερείς που αποτελούν το μέγα συμβούλιο «Σανχεντρίν», αυτό το οποίο επικύρωσε την μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης στα Ελληνικά, κατόπιν εντολής του Μακεδόνος βασιλέως της Αιγύπτου, Πτολεμαίου Β' τον 3ο αιώνα π.Χ. Είναι αυτή η μετάφραση που σήμερα, χάριν συντομίας, αναφέρεται ως η
των Ο' (των εβδομήκοντα), ενώ το σωστό είναι των εβδομήκοντα δύο.
Επίσης, το «Σανχεντρίν» είναι αυτό το οποίο, με τα 72 μέλη του, κατεδίκασε
σε σταυρικό θάνατο τον Γαλιλαίο, Γιο του θεού Πατέρα, Ιησού Χριστόν.

Αλχημιστική απεικόνιση της Πενταμύχου του Φερεκύδους, η οποία δεν είναι άλλο από το παγκόσμιο σύμβολο αντιστοιχίας του μακρόκοσμου προς τον μικρόκοσμο, η γνωστή Πεντάλφα.

Αλλά και κατά την ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, ο Ιησούς Χριστός είχε, πέραν των 12 γνωστών μαθητών του, έναν ευρύτερο κύκλο 72 μυστικών μαθητών, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Ιωσήφ ο εξ Αριμαθαίας και ο Νικόδημος.
Ακόμη, οι ενήλικες οπαδοί του Ζωροαστρισμού φορούν μια ιερή ζώνη, πλεγμένη με 72 νήματα. Οι δε Ινδουιστές χρησιμοποιούν μέχρι σήμερα αυτή την ίδια ταινία την οποία ονο-
μάζουν ζενάρ, λέξη η οποία είναι προφανώς παραφθορά της αρχαίας ελληνικής ζωνάριον. Επιπροσθέτως, 72 είναι οι χρυσοί στίχοι του Πυθαγόρα και 72 κουδουνάκια είχε στον μανδύα του ο Αιγύπτιος ιερεύς της Σάίδος. Από δε το περίφημο αρχαιότατο βιβλίο της Σολομωνικής, γνωρίζουμε την ύπαρξη των 72 πνευμάτων του Σολομώντος, ενώ η δημοτική Κυπριακή Μούσα, περιγράφοντας την πάλη του Διγενή με ένα τεράστιο φίδι, αναφέρει:
«Εξήντα κύκλους έκαμεν, εβδομήντα δυο καμάρες,
 κι ακόμα δυο κυλίσματα, τον Έλλενον να φάει»
(όπου Έλλενος ο αντρειωμένος, ο Διγενής).

Ο Αγαθοδαίμων, ο γενάρχης των Πελασγών

Άλλη μορφή του αιγυπτιακού θεού Κνούφη, ο οποίος ήταν θεότης της Ιατρικής και, όπως ο
Ασκληπιός, είχε ως έμβλημα του τον όφι. Μάλιστα, από την αρχαιότητα και μέχρι των ημερών μας, όφεις διετηρούντο και στις κατοικίες, ως προστάτες του σπιτιού και ελέγοντο αγαθοδαίμονες. Είναι φανερή η συγγένεια του Αγαθοδαίμονος με τον ουροβορο όφι, ο οποίος έγινε το έμβλημα αρχικώς των Γνωστικών και κατόπιν των θεοσοφιστών, με φυσικό επακόλουθο οι οπαδοί του Αγαθοδαίμονος να ταυτίζονται με τους αλχημιστές. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι παρίσταναν τον Αγαθοδαίμονα ως τεράστιον όφιν με κνήμες ανθρώπου και κεφαλή κριού, ενώ οι Φοίνικες παρίσταναν τον δικό τους Αγαθοδαίμονα ως όφιν με κεφαλή ιέρακος. Των Ινδών ο Αγαθοδαίμων είχε επίσης, σώμα όφεως, αλλά κεφαλή ανθρώπου, όπως οι Έλληνες γενάρχες της Αττικής, Κέκροψ και Εριχθόνιος.
Η ελληνική λατρεία του Αγαθοδαίμονος είναι αρχαιότερα αυτής του Πανθέου των Ολυμπίων θεών, αυτός δε είναι ο λόγος για τον οποίο στα συμπόσια η πρώτη πρόποση του «ακράτου οίνου» ήταν προς τιμήν του Αγαθοδαίμονος -ή Οφίωνος-ως γενάρχου των Πελασγών, ενώ η τελευταία του «κεκερασμένου οίνου» επίνετο προς τιμήν του Σωτήρος Διός. Ο Αγαθοδαίμων επέζησε του ολυμπιακού πανθέου και, συν τω χρόνω, έφθασε ως Αγαθάγγελος να ταυτιστεί με τον φύλακα-άγγελο της ιουδαιοχριοτιανικής παραδόσεως.
Ο όφις ήταν σύνηθες σύμβολο στις ελληνικές μυστηριακές θρησκείες. Ο Κλήμης της Αλεξανδρείας (150-215 μ.Χ.) αναφέρει ότι οι ειδωλολάτρες της γενεάς του θεωρούσαν τον όφιν ως σύμβολο της ενώσεως του θεού και του ανθρώπου. Υπήρχαν δε αρκετοί λάτρεις του γνωστικού όφεως, αποκαλούμενοι Οφίτες, κατά την άποψη των οποίων ο όφις ήταν θείος (εικ. 8), διότι ήθελε να φωτίσει το ανθρώπινο γένος με την γνώση του καλού και του κακού και να τους χαρίσει την αιώνια ζωή. Τουναντίον, ο Γιαχβέ, ταυτιζόμενος με την Νέμεση, ήθελε να κρατήσει τους ανθρώπους μέσα στην άγνοια, δεμένους στην γη.

(Αρχαιολογία και Τέχνες
τευχος 106)

Οι Ιερές και οι Καταραμένες τελετές

Γράφεται μέσα στη Βίβλο, ότι δύο ιερείς, που άναψαν μία βέβηλη φωτιά στα θυμιατήρια τους, κατασπαράχθηκαν μπροστά στο θυσιαστήριο από μία έκρηξη ζήλειας της ιερής φωτιάς. Αυτή η ιστορία είναι μία απειλητική αλληγορία.
Πραγματικά, οι τελετές δεν είναι ούτε αδιάφορες ούτε αυθαίρετες. Οι αποτελεσματικές τελετές είναι αυτές που έχουν καθιερωθεί από τη νόμιμη εξουσία, ενώ οι βεβηλωμένες τελετές παράγουν πάντοτε το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκει ο παράτολμος εκτελεστής τους.
Οι τελετές των αρχαίων θρησκειών που αφαιρέθηκαν και καταργήθηκαν από τον Χριστιανισμό, είναι τελετές βέβηλες και καταραμένες για όποιον δεν πιστεύει σοβαρά στην αλήθεια αυτών των θρησκειών που σήμερα είναι απαγορευμένες.
Ούτε ο Ιουδαϊσμός ούτε οι άλλες μεγάλες θρησκείες της Ανατολής έχουν πει ακόμη την τελευταία τους λέξη. Έχουν καταδικαστεί, δεν έχουν όμως ακόμη κριθεί, και μέχρι την τελική κρίση οι διαμαρτυρίες τους μπορούν να θεωρηθούν νόμιμες. Οι τελετές που αφέθηκαν πίσω από την θρησκευτική πρόοδο, είναι γι' αυτόν ακριβώς το λόγο βέβηλες και
κατά κάποιον τρόπο καταραμένες. Θα μπορούσαμε να καταλάβουμε αργότερα τα μεγαλεία του ιουδαϊκού δόγματος που ακόμη αγνούνται, αλλά αυτό δεν είναι λόγος για να ξαναγυρίσει ο χριστιανικός κόσμος στην περιτομή.
Το σχίσμα της Σαμάρειας ήταν μία επιστροφή στο συμβολισμό της Αιγύπτου, γΓ αυτό και δεν έμεινε τίποτε απ'αυτό, και οι δέκα φυλές εξαφανίσθηκαν μέσα στα διάφορα έθνη που τις απορρόφησαν για πάντα. Οι τελετές των εβραϊκών σολομωνικών, καταδικασμένες ήδη από τον Μωυσή, ανήκουν στη λατρεία των πατριαρχών που πρόσφεραν θύματα επάνω στα βουνά επικαλούμενοι διάφορα οράματα. Είναι έγκλημα να θέλει κανείς να επιστρέψει στη θυσία του Αβραάμ.
Μόνον οι καθολικοί και οι ορθόδοξοι Χριστιανοί εγκατέστησαν ένα δόγμα και καθιέρωσαν μία θρησκεία. Οι αιρετικοί δεν ήξεραν παρά να αρνούνται, να καταργούν και να  καταστρέφουν. Μας ξαναγυρίζουν στον αόριστο ντεϊσμό και στην άρνηση κάθε αποκαλυμμένης θρησκείας. Αυτό απωθεί το Θεό σ' ένα τόσο βαθύ σκοτάδι, ώστε οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται πια καθόλου να μάθουν αν υπάρχει πραγματικά.
Εκτός από τις αυθεντικές και θετικές βεβαιώσεις του Μωυσή και του Ιησού Χριστού σχετικά με τη θεότητα, όλα τα άλλα είναι μόνον αμφιβολίες, υποθέσεις και φαντασία. Για τους αρχαίους λαούς, που αλληλομισούντο με τους Εβραίους, ο Θεός δεν ήταν άλλο από το πνεύμα της φύσεως, χαριτωμένος όπως η άνοιξη και τρομερός όπως η θύελλα. Οι χιλιάδες δε μεταμορφώσεις αυτού του Πρωτέα γέμισαν με ένα μεγάλο πλήθος θεοτήτων τα διάφορα πάνθεα του κόσμου.
Όμως, πίσω από όλα βασίλευε η μοίρα, το πεπρωμένο. Οι θεοί των αρχαίων ήσαν φυσικές δυνάμεις. Η ίδια η φύση αποτελούσε το μεγάλο πάνθεον. Οι μοιραίες συνέπειες ενός τέτοιου δόγματος ήταν ο υλισμός και η δουλεία.
Ο Θεός του Μωυσή και του Χριστού είναι ένας. Είναι πνεύμα, είναι αιώνιος, ανεξάρτητος, αναλλοίωτος και άπειρος. Μπορεί να κάνει τα πάντα, δημιούργησε όλα τα πράγματα, τα οποία και κυβερνά. Έπλασε τον άνθρωπο κατ'εικόνα και ομοίωση του. Είναι ο μοναδικός μας πατέρας και ο μοναδικός μας κύριος. Οι συνέπειες αυτού του δόγματος είναι η πνευματόδοξη φιλοσοφία και η ελευθερία.
Από αυτόν τον ανταγωνισμό στις ιδέες κακώς συμπεράναμε έναν ανταγωνισμό και στα πράγματα. Κάναμε το πάνθεον εχθρό του Θεού, σαν να υπήρχε πραγματικά κάπου αλλού και όχι μέσα στο ίδιο το κράτος του Θεού. Κάναμε τη φύση μια επαναστατική δύναμη. Ονομάσαμε την αγάπη Σατανά και δώσαμε στην ύλη ένα πνεύμα που δεν θα μπορούσε να έχει. Εξ αιτίας δε του νόμου της ισορροπίας το αποτέλεσμα ήταν να δώσουμε υλική μορφή στα θρησκευτικά δόγματα.
Απ' αυτή τη σύγκρουση γεννήθηκε μία παρεξήγηση ή, μάλλον, μία τεράστια παρανόηση: απαιτήσαμε την ελευθερία του ανθρώπου στο όνομα της μοίρας που τον αλυσοδένει και την υποδούλωση του στο όνομα του Θεού, που μόνον εκείνος μπορεί και θέλει να τον λυτρώσει. Από αυτή τη διεστραμμένη κριτική προκαλείται μια αφάνταστη δυσφορία και ένα είδος ηθικής παραλυσίας, γιατί παντού βλέπουμε κινδύνους. Ομολογώ ότι μεταξύ του Proudhon και του Venillot δεν αισθάνομαι την παραμικρή επιθυμία να διαλέξω.
Οι νεκρές θρησκείες δεν ξαναζούν ποτέ. Όπως είπε και ο Χριστός, δεν βάζουμε καινούριο κρασί σε παλιά βαρέλια. ' Οταν οι τελετές γίνονται αποτελεσματικές, η ιερωσύνη εξαφανίζεται. Όμως, δια μέσου όλων των θρησκευτικών μεταμορφώσεων, διατηρήθηκαν οι μυστικές τελετές της παγκόσμιας θρησκείας. Στη λογική και την αξία αυτών των τελετών συνίσταται ακόμη το μεγάλο μυστικό της Μασωνίας.
Τα μασωνικά σύμβολα, πράγματι, συνιστούν στο σύνολο τους μία θρησκευτική σύνθεση, που λείπει ακόμη από τη ρωμαιοκαθολική ιερωσύνη. Ο Κόμης Joseph de Maistre το ένοιωθε αυτό ενστικτωδώς, και όταν μέσα στον τρόμο του να δει τον κόσμο χωρίς θρησκεία ποθούσε μία μελλοντική συμμαχία ανάμεσα στην επιστήμη και την πίστη, έστρεφε αθέλητα τα μάτια προς τις μισάνοιχτες πύλες του αποκρυφισμού. Τώρα ο μασωνικός αποκρυφισμός δεν υπάρχει πια,και οι πύλες της μυήσεως ανοίγουν με δύο κρούσεις. Τα πάντα διαδόθηκαν και τα πάντα γράφτηκαν. Ο Tuileur και τα μασωνικά τελετουργικά είναι προσιτά σε όποιον θελήσει να τα βρει. Η Μεγάλη Ανατολή δεν έχει πλέον μυστήρια ή, τουλάχιστον, δεν έχει περισσότερα για τους βέβηλους απ'ό,τι για τους μυημένους. Αλλά οι μασωνικές τελετές ανησυχούν ακόμη την αυλή της Εκκλησίας της Ρώμης, γιατί αισθάνεται ότι εκεί υπάρχει μία δύναμη που της διαφεύγει.
Αυτή η δύναμη είναι η ελευθερία της ανθρώπινης συνειδήσεως, είναι η ουσιώδης ανεξάρτητη ηθική κάθε θρησκείας. Είναι το δικαίωμα να μην είσαι ούτε καταραμένος ούτε ταγμένος στον αιώνιο θάνατο, επειδή δεν έχεις ανάγκη το λειτούργημα των ιερέων, λειτούργημα αναγκαίο μόνο γι' αυτούς που ακισθάνονται την ανάγκη του, αξιοσέβαστο για όλους όταν προσφέρεται χωρίς να επιβάλλεται, τρομερό όταν γίνεται κατάχρηση.
Με την κατάρα η Εκκλησία δίνει δύναμη στους εχθρούς της. Το άδικο ανάθεμα είναι ένα είδος χειροτονίας. Ο Jacques de Molay των Ναϊτών επάνω στην πυρά ήταν ο δικαστής του πάπα και του βασιλιά.
Ο Σαβοναρόλα, που κάηκε από τον Αλέξανδρο VI, ήταν τότε ο σεβάσμιος επίσκοπος και ο αντιπρόσωπος του Ιησού Χριστού. Όταν δε αρνιόντουσαν τα μυστήρια στους Ιανσενιστές, ο διάκος Paris έκανε θαύματα.
Στη μαγεία, λοιπόν, δύο ειδών τελετές μπορούν να είναι αποτελεσματικές: οι ιερές τελετές και οι καταραμένες τελετές, γιατί το ανάθεμα είναι μια αρνητική καθαγίαση. Ο εξορκισμός δημιουργεί την κατοχή, και η αλάνθαστη Εκκλησία δημιουργεί κατά κάποιον τρόπο τον διάβολο επιχειρώντας να τον διώξει.
Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αναπαράγει με ακριβή τρόπο την εικόνα του Θεού, όπως την περιέγραψαν τόσο ευφυώς οι συγγραφείς του Siphra Dzeniutta, ερμηνευμένου από τον ραββί Συμεών και τους μαθητές του.
' Εχει δύο όψεις, του φωτός και της σκιάς, και η αρμονία της προέρχεται από την αναλογία των αντιθέτων. Η όψη του φωτός είναι η γλυκεία και χαμογελαστή μορφή της Μαρίας. Η όψη της σκιάς είναι ο μορφασμός του δαίμονα. Τολμώ να πω τίμια στο δαίμονα αυτό που σκέπτομαι για το μορφασμό του και δεν νομίζω ότι μ' αυτό προσβάλλω την Εκκλησία, τη μητέρα μου. Όμως, αν εκείνη καταδίκαζε την τόλμη μου, αν μία απόφαση μιας μελλοντικής συνόδου βεβαίωνε ότι ο διάβολος υπάρχει προσωπικά, θα υποτασσόμουν δυνάμει των ίδιων μου των αρχών.
Είπα ότι ο λόγος δημιουργεί αυτό που βεβαιώνει. Η Εκκλησία είναι θεματοφύλακας της εξουσίας του λόγου.
Όταν θα έχει βεβαιώσει όχι μόνον την πραγματική αλλά και την προσωπική ύπαρξη του διαβόλου, τότε ο διάβολος θα υπάρχει προσωπικά• η Εκκλησία θα τον έχει δημιουργήσει. Οι μαντόνες που κάνουν θαύματα, έχουν μία κατάμαυρη φιγούρα, γιατί στους περισσότερους αρέσει να βλέπουν τη θρησκεία από τη σκοτεινή της πλευρά. 'Ετσι συμβαίνει με τα δόγματα, όπως και με τους πίνακες με ισχυρό φωτισμό: αν ελαττώσετε τις σκιές, εξασθενείτε τα φώτα.
Η ιεραρχία των φώτων: αυτό είναι που πρέπει να εγκαθιδρυθεί στην Εκκλησία στη θέση της ιεραρχίας των πρόιρων επιρροών. Ας αποδοθεί η επιστήμη στον κλήρο.
Η εμβάθυνση της επιστήμης της φύσεως ας επανορθώσει και ας κατευθύνει την ερμηνεία. Ας είναι οι ιερείς άνθρωποι ώριμοι και δοκιμασμένοι από τους αγώνες της ζωής. Ας είναι οι επίσκοποι ανώτεροι ως προς τη σοφία και την αρετή ή από τους ιερείς. Ας είναι οι ιερείς εκλεγμένοι από τον λαό, οι επίσκοποι από τους ιερείς και ο πάπας από τους επΐσκόπους. Ας υπάρξει μία προοδευτική μύηση για την Ιερωσύνη.  Ας μελετώνται οι απόκρυφες επιστήμες από εκείνους που ποθούν το άγιο λειτούργημα και, κυρίως,
αυτή η μεγάλη ιουδαϊκή Καμπάλα που είναι το κλειδί όλων των συμβόλων. Τότε μόνον θα αποκαλυφθεί η αληθινή παγκόσμια θρησκεία, και η καθολικότητα όλων των εποχών και όλων λαών θα αντικαταστήσει αυτό τον μνησίκακο και παράλογο καθολικισμό, εχθρό της προόδου και της ελευθερίας, που αγωνίζεται ακόμη μέσα στον κόσμο εναντίον της αλήθειας και της δικαιοσύνης, αλλά που η βασιλεία του έχει περάσει για πάντα.
Στη σύγχρονη Εκκλησία, όπως στον Ιουδαϊσμό της εποχής του Χριστού, τα ζιζάνια είναι ανακατωμένα με τον καλό σπόρο και από φόβο μήπως ξεριζώσει κανείς το εκλεκτό σιτάρι δεν τολμά να αγγίξει τα ζιζάνια. Η Εκκλησία ξρπληρώνει τα ίδια της τα αναθέματα. Είναι καταραμένη γιατί καταράστηκε. Η ρομφαία που τράβηξε στράφηκε εναυτίον της, όπως προείπε και ο Διδάσκαλος.
Οι κατάρες ανήκουν στην κόλαση, και τα αναθέματα βίναι οι πράξεις της παποσύνης του Σατανά. Πρέπει να
τα ξαναστείλουμε στη σολομωνική του Ωνόριου. Η αληθινή Εκκλησία του Θεού προσεύχεται για τους αμαρτωλούς και δεν επιθυμεί καθόλου να τους καταραστεί. Κατηγορούμε τους πατέρες που καταριούνται τα παιδιά τους, ποτέ όμως δεν μπορέσαμε να δεχθούμε ότι μια μητέρα καταράστηκε τα παιδιά της.
Οι συνήθεις τελετές αναθέματος στους βαρβαρικούς χρόνους ήσαν οι τελετές της μαγικής γοητείας, της μαύρης μαγείας και η απόδειξη είναι ότι κάλυπταν τα ιερά πράγματα και έσβυναν όλα τα φώτα, σαν να ήθελαν να τιμήσουν τα σκότη. Τότε υποκινούσαν το λαό να επαναστατήσει εναντίον των βασιλέων, κήρυτταν την καταστροφή και το μίσος, συντάραζαν τα βασίλεια και ανέπτυσσαν με όλους τους δυνατούς τρόπους το μαγνητικό ρεύμα του κακού.
Αυτό το ρεύμα έγινε ένας στρόβιλος που κλονίζει την έδρα του Πέτρου, η Εκκλησία όμως θα θριαμβεύσει με την επιείκεια και τη συγχώρηση. Θα έλθει μια μέρα, που τα τελευταία αναθέματα μιας οικουμενικής συνόδου θα είναι τα εξής: «Να είναι καταραμένη η κατάρα, να είναι αναθεματισμένα τα αναθέματα και όλοι οι άνθρωποι να είναι ευλογημένοι!». Τότε δεν θα βλέπουμε την ανθρωπότητα από τη μία πλευρά και την Εκκλησία από την άλλη. Γιατί η Εκκλησία θα αγκαλιάσει την ανθρωπότητα, και όποιος ανήκει στην ανθρωπότητα δεν θα μπορεί να μην ανήκει στην Εκκλησία.
Τα σχισματικά δόγματα δεν θα θεωρούνται παρά μόνον ως άγνοια. Το έλεος θα εξασκεί μια γλυκεία βία στο μίσος. Θα είμαστε ενωμένοι με όλα τα συναισθήματα μιας ειλικρινούς αδελφότητος με αυτούς που ήθελαν να χωριστούν από εμάς.
Τότε η Θρησκεία θα έχει κατακτήσει τον κόσμο και οι Εβραίοι οι αδελφοί μας και πατέρες μας θα χαιρετίσουν μαζί μας την πνευματική βασιλεία του Μεσσία. Τέτοια θα είναι επί της τόσο περίλυπης και δυστυχισμένης τώρα γης η δεύτερη Εεμάς.
Τότε η Θρησκεία θα έχει κατακτήσει τον κόσμο και οι Εβραίοι οι αδελφοί μας και πατέρες μας θα χαιρετίσουν μαζί μας την πνευματική βασιλεία του Μεσσία. Τέτοια θα είναι επί της τόσο περίλυπης και δυστυχισμένης τώρα γης η δεύτερη έλευση του Σωτήρα, η εκδήλωση της μεγάλης καθολικότητας και ο θρίαμβος του μεσσιανισμού, ο οποίος είναι η ελπίδα και η πίστη μας!

Eliphas Levi
Το Μέγα Απόρρητο ή ο Αποκαλυμμένος Αποκρυφισμός, Β' μέρος
Εκδόσεις Τετράκτυς

Ψυχές

Με τις γήινες μορφές του, οι άνθρωποι γέννησαν σώματα σαν τα δικά του και ο Θεος έστειλε άλλες ψυχές να ενοικήσουν σ' αυτα για να δοκιμάσουν τη γήινη ζωή, τις αμαρτίες και του πονους της, και να περάσουν μιά δοκιμασία εξαιτίας της οποιας θα μπορούσαν να ξεπέσουν κι αυτές, ή να ανέβουν για να ξανακερδίσουν τη χαμενη αρχική κατασταση τού άνθρωπου και τελικά να ανυψωθούν μεσω των Σεφιρώθ και να ενωθούν και πάλι με τη Θεία Ουσία.
Θυμηθείτε οτι πρώτα σχηματιςτηκε το Σεφιρωθικο Στέμμα και έπειτα ή Χοκμάχ, μιά αρσενική Δυναμική Αρχή και στη συνέχεια ή Μπιναχ, ή θηλυκή Δυναμική Αρχή. 'Απο την ένωση του προβαλλε το δημιουργημενο σύμπαν των αγγέλων, των ανθρώπων και της γης. 'Αλλά "όπως επάνω έτσι και κάτω" και έτσι βλέπουμε στη Γένεση να δημιουργείται πρώτα ένα "Ανδρας, έπειτα μιά γυναίκα και απ'αυτούς όλοι οι άλλοι.
Στο "Σχολιο για τη Δημιουργία της Γένεσης", αναφέρεται με τον αλληγορικο τροπο που χρησιμοποιείται και στην ίδια τη Γένεση:
"Υπάρχει στον Ουρανο ένα θησαυροφυλάκιο που ονομάζεται Γκώφ (GUP) και μεσα σ' αυτο το Άγιο Ον τοποθέτησε τις Ψυχές που δημιουργήθηκαν στην αρχή και που στη συνέχεια επροκειτο να έρθουν σ' αυτο τον κοσμο. Απ' αυτο το θησαυροφυλάκιο το Άγιο Ον εφοδιάζει με ψυχές τα έμβρυα που είναι ακομα στη μήτρα".
Ένα ακομα σχολιο περιγράφει με συμβολική γλώσσα τον τροπο με τον οποιο το Άγιο ον αντιλαμβάνεται οτι προκειται να σχηματιστεί ένα παιδί και στέλνει ένα καταλληλο Εγώ για να ένοικήσει σ' αυτο.
«Το Άγιο ον, ευλογημενο καθώς είναι, γνέφει σ' έναν Άγγελο που επιβλέπει τις ασώματες ψυχές και τού παραγγέλλει, "Φέρε μου μιά ψυχή". Αυτο γίνεται απο την αρχή τού κοσμου. Ή ψυχή παρουσιάζεται μπροστα στο Άγιο ον και λατρεύει την παρουσία Του. Το Αιώνιο ον της λέει: 'Έμπα σ'αυτη τη μορφή". Αμεσως η ψυχή δικαιολογείται λέγοντας:
""Ω Κυβερνήτη τού Κοσμου είμαι ικανοποιημενη με τον κοσμο που ζώ. Παρακαλώ μη με εξαναγκάζεις να μπω σε ένα τέτοιο ακάθαρτο σώμα, γιατί είμαι ένα Πνεύμα".
Το Άγιο ον, ευλογημενο καθώς είναι, απανταει: "ο κοσμος που σε στέλνω σε χρειάζεται.
Σε δημιούργησα απο τον ίδιο Μου τον εαυτο ακριβώς για να περάσεις μεσα άπ' αυτο τον κοσμο". Έτσι η ψυχή αναγκάζεται να ενσαρκωθεί και να βυθιστεί στον κοσμο όπου ή ύλη θα την φυλακίσει, όπου θα υποφέρει, αλλά μπορεί να υπερισχύσει και να ανέλθει ξανα. και το Ζοχάρ προσθέτει το έξης: "και οτιδήποτε ο άνθρωπος μαθαίνει και εκδηλώνει στη γήινη ζωή, το γνώριζε πριν απο την ενσάρκωση του".
Αυτο είναι ένα δογμα παρομοιο προς το Βουδιστικο σχήμα της Έπανενσάρκωσης, μονο που θεωρεί το Κάρμα σαν Θεο, δηλαδή έναν αιώνιο νομο που εξωθεί ακαταπαυστα το ατομικο Εγώ σε μια νέα γήινη ζωή. Ο Γκινσμπουργκ αναφέρει οτι η "Μετοικεσία των Ψυχών" ήταν μιά δοξασία των Φαρισαίων τον καιρο του Ιώσηπου. Αυτο το δογμα υποστηριζοταν απο πολλούς Ιουδαίους μεχρι τον ένατο μ.Χ. αιώνα. Οι Καραΐτες Ιουδαίοι το αποδέχτηκαν τον έβδομο αιώνα. Ο Άγιος Ιερώνυμος λέει οτι ήταν ένα δογμα της πρώτης Χριστιανικής 'Εκκλησίας που διδασκοταν μονο σε λίγους διαλεχτούς πιστούς και ο Ώριγένης είχε τη γνώμη οτι χωρίς την μετοικεσία δεν θα μπορούσε να εξηγηθεί το γεγονος της σύγκρουσης αναμεσα στον Ήσαϋ και στον Ιακώβ πριν απο τη γέννηση του (Γένεση ΚΕ' 22: "και τα παιδία συνεκρούοντο εντος αυτης- και είπεν, 'Αν μελλη ούτω να γείνη, διατί Εγώ να συλλάβω; και ύπήγε να ερωτησει τον Κύριον"., καθώς και ή αναφορά προ τον 'Ιερεμία όταν ήταν ακομα στη μήτρα της μητέρας του (Ιερεμίας Α' 5: "πριν σε μορφώσω έν τη κοιλία σε έγνώρισα• και πριν έξέλθης εκ της μήτρας σε ήγίασα• προφήτην είς τα έθνη σε κατέστησα").
Ή Καβάλα λοιπον διδάσκει οτι τα Εγώ έχουν προέλθει απο την Πνευματική Πηγή, ενσαρκώνονται επαναληπτικά μεχρις ότου αποκτησουν εμπειρία και τελειοποιηθούν, και τελικά ενωθούν ξανα με τη Θεία Πηγή (Ζοχάρ Ι 145, 168• II 97).
Τί είναι λοιπον αυτο που διαμενει για μιά χρονική περίοδο στο ονομαζομενο υλικο σώμα, ή δερμάτινο χιτωνα όπως αναφέρεται στη Γένεση; (Γεν. Γ' 21: "και έκαμε Κύριο ο Θεος είς τον 'Αδάμ και είς την γυναίκα αυτού χιτωνα δερμάτινους, και ένέδυσεν αυτούς"). Είναι ο Θείος Σπινθήρας αποτελούμενος απο διάφορα στοιχεία που προέρχονται απο τα Τέσσερα συμβολικά μερη τού Ίεχωβά και απο τα Τρία Πεδία.
Όλα αυτα θεμελιώνονται στο Τέταρτο Πεδίο των 'Αποτελεσμάτων, στο Υλικό Σύμπαν. Είναι χωρίς αμφιβολία αληθινο οτι στις διάφορες Καβαλιστικές σχολές οι αριθμοι και τα ονοματα αυτων των ουσιών ποικίλλουν, άλλα η βασική ιδέα παραμενει η ίδια. με τον ίδιο τροπο διαφέρουν και οι αρχές της σύστασης τού Ανθρώπου, όπως αναφέρονται στα διάφορα Ίνδουιστικά βιβλία αλλά η ριζική ίδέα παραμενει πάντα ή ίδια.


Εισαγωγή στην Καμπαλά
Γουίλιαμ Γουέστκοτ
εκδ. Πύρινο Κοσμο

Η πρώτη ενσάρκωση

Εξώφυλλο Portae Lucis (Θύρες του Φωτός),  Άουγκσμπούργκ, Βαυαρία 1516

Μετα τον Θεό, τους Αγγέλους και τον Κοσμο ας μελετησουμε τώρα πιο προσεχτικά τί διδάσκει ή Καβάλα για τον "Ανθρωπο, την ανθρώπινη Ψυχή ή Έγώ.
οπως έχουμε ήδη εξηγηςει το Δογμα των 'Εκπορεύσεων δέχεται την εκδήλωση του Υπέρτατου Πνεύματος σε διαδοχικά σταδια και θεωρεί οτι αυτο το Πνεύμα υφίσταται σε διαφορετικά Πεδία. Οι Δέκα Σεφιρώθ συμπυκνώνουν τις ενέργειες τους σε ένα  μορφοποιημενο Τετραμερές σύνολο Πεδίων που αποτελείται απο Τρία Πνευματικά Πεδία και απο ένα Πεδίο Αντικειμενικότητας (όπως συνηθίζουμε να το λέμε), ή Ύλης.
Ή καθεμιά άπ' αυτές τις Δέκα Σεφιρώθ και το καθένα απο τα Τέσσερα Πεδία συνεισφέρουν μιά ουσία και το σύνολο αυτων των ουσιών σε διαφορετικές αναλογίες αποτελεί τον "Ανθρωπο. Στην αρχή δημιουργήθηκε αυτο που οι επιστήμονες θα αποκαλούσαν "'Αρχέτυπο "Ανθρωπο", και αυτο πού οι Καβαλιστές ονομασαν Άδάμ-Κάδμο (ADM QDMUN), Πρωταρχικο "Ανθρωπο που εκφράζεται με την ελληνική λέξη "πρωτόγονος". τα διαδοχικά σταδια ύπαρξης αυτού του τύπου διασχίζουν τις εποχές μεσω μιας καθοδικής κλίμακας, προσφέροντα στο άτομο κάθε είδο εμπειριών και στη συνέχεια περνούν σε μιά ανοδική κλίμακα μιας καινούργια αναπτυξης μεχρις ότου κατορθωθεί ή ανθρώπινη τελείωση και ή έσχατη ένωση με το Θείο είναι ο καρπος τη εξαγνισμενης Ψυχής που έχει συμπληρώσει το ταξίδι της.
Πρίν μελετησουμε τον "Ανθρωπο στην τωρινή του κατασταση, καλο είναι να παραθέσουμε τις αποψεις της Καβάλας για κείνη την πρωταρχική κατασταση του Ανθρώπου.
Ο Ανθρωπος ήταν η τελευταία Λέξη τη Δημιουργίας. Ήταν το "ρεζουμέ" όλων των μορφών, γι' αυτο και ξεπέρασε ακομα και τους αγγέλους με τις ικανοτητές του. Ο πρώτος άνθρωπος δεν είχε σάρκινο σώμα, ούτε υλικο περίβλημα. ο Αδάμ και η Εύα ήταν ντυμενοι με αίθερικές μορφές και δεν ύποκεινταν σε ορέξεις και πάθη. Κατοικούσαν μεσα σε Φώς στον Κήπο τη Άϊντίν (GN OiDN) ή Κήπο της Εδέμ, σε έναν ευχάριστο τοπο είρήνης (Ζοχάρ II 229). ο άνδρας και ή γυναίκα, πρίν άπ' την κάθοδο τους στον κοσμο ήταν σαν Ένα (ανδρογυνο). Καθώς ενσαρκώθηκαν χωρίστηκαν σε φύλα. Το πρώτο ανθρώπινο ζευγάρι παραβίασε την πρώτη εντολή• αμάρτησαν και καταδικάστηκαν να ρίχτουν στην ϋλη. ο Θεος τους έφτιαξε "δερμάτινους χιτωνες", τους έδωσε υλικά σώματα και μ' αυτα ένιωσαν την αναγκη για τροφή και τα πάθη τους ώθησαν στη δημιουργία μιας ολοκληρης σειράς απο γήινα σώματα.
Όμως ο άνθρωπος δεν παύει να είναι το αντίγραφο του Θεοϋ πάνω στη γη.
Η μορφή του σχετίζεται με το Τετραγράμματο τοϋ Ίεχωβά (YHVH), γιατί σύμφωνα με ένα διάγραμμα, το Γιοντ αντιπροσωπεύει το κεφάλι, το Χέ τα χέρια, το βάου το σώμα και το τελικο Χέ τα κάτω άκρα (Ζοχάρ II42). Το πρώτο ζευγάρι μπήκε σε πειρασμο απο τον Σαμαήλ, την αλληγορική προσωπικοτητα των κατώτερων τασεων που δίνει στον άνθρωπο την επιθυμία να δοκιμάσει τη γήινη ζωή και παίζει ένα ρολο στις συνεχείς αλλαγές της δύναμης και της μορφής. Ενέδωσαν στον πειρασμο γνωρίζοντας οτι διακινδυνεύουν την καθαρά ψυχική τους ύπαρξη, βυθίστηκαν ολοτελα σε υλικές μορφές, μπήκαν στη χονδροειδή κατασταση της Μαλκούτ και έτσι χωρίστηκαν απο το Σεφιρωθικο δεντρο, απο τις Ανώτερες Δυνατότητες, οι οποιες δεν έχουν ούτε ίχνος ύλης. Όπως καθετί υλικο αλλάζει συνεχώς τη μορφή του, έτσι και τα σώματα τους έπρεπε να αλλάξουν. Τα σώματα τους πέθαναν και το ίδιο συμβαίνει με τα σώματα ολων των ενσαρκωμένων Εγώ.
Στον θάνατο η προσωπικοτητα περναει σε μιά κατασταση αδράνειας και στη συνέχεια σε μιά προσθετη εμπειρία ζωής σε μιά σφαίρα τιμωρίας, ή σε μιά περιοχή ευδαιμονίας.
Με τις γήινες μορφές τους οι άνθρωποι γέννησαν σώματα σαν τα δικά τους και ο Θεος έστειλε άλλες ψυχές να ένοικήσουν σ' αυτα για να δοκιμάσουν τη γήινη ζωή, τις αμαρτίες και τους πονους της, και να περάσουν μιά δοκιμασία εξαιτίας της οποιας θα μπορούσαν να ξεπέσουν κι αυτές, ή να ανέβουν για να ξανακερδίσουν τη χαμενη αρχική κατασταση του άνθρωπου και τελικά να ανυψωθούν μεσω των Σεφιρώθ και να ενωθούν και πάλι με τη Θεία Ουσία.

Εισαγωγή στην Καμπαλά
Γουίλιαμ Γουέστκοτ
εκδ. Πύρινο Κοσμο

Αντισταθείτε

Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ αὐτὸν ποὺ χτίζει ἕνα μικρὸ σπιτάκι
καὶ λέει καλὰ εἶμ᾿ ἐδῶ.
Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ αὐτὸν ποὺ πάλι γύριζε στὸ σπίτι
καὶ λέει Δόξα σοι ὁ Θεός.
Στὸν περσικὸ τάπητα τῶν πολυκατοικιῶν
τὸν κοντὸ ἄνθρωπο τοῦ γραφείου
στὴν ἑταιρεία εἰσαγωγαὶ-ἐξαγωγαί
στὴν κρατικὴ ἐκπαίδευση καὶ τὸ φόρο
ἀντισταθεῖτε σὲ μένα ἀκόμα ποὺ ἱστορῶ.

Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ αὐτὸν ποὺ χαιρετᾶ ἀπ᾿ τὴν ἐξέδρα
ὧρες ἀτέλειωτες τὶς παρελάσεις.
Στὸν Πρόεδρο τοῦ Ἐφετείου ἀντισταθεῖτε,
στὶς μουσικές, τὰ τούμπανα καὶ τὶς παράτες,
σ᾿ ὅλα τὰ ἀνώτερα συνέδρια ποὺ φλυαροῦνε,
πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι,
σ᾿ αὐτὴ τὴν ἄγονη κυρία ποὺ μοιράζει ἔντυπα ἁγίων,
λίβανον καὶ σμύρναν.

Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ ὅλους αὐτοὺς ποὺ λέγονται μεγάλοι
καὶ γράφουν λόγους πλάι στὴ θερμάστρα.
Στὶς φοβερὲς σημαῖες τῶν κρατῶν καὶ τὴ διπλωματία,
στὰ ἐργοστάσια πολεμικῶν ὑλῶν,
σ᾿ αὐτοὺς ποὺ λένε λυρισμὸ τὰ ὡραῖα λόγια,
στὰ γλυκερὰ τραγούδια μὲ τοὺς θρήνους,
στοὺς θεατές, στὸν ἄνεμο...
Ἀντισταθεῖτε.


ποίημα Αντισταθείτε
Μιχ. Κατσαρός
ποιητική συλλογή "Κατά Σαδδουκαίων"

Ερμής. Από θεός, Τρισμέγιστος.

Ο Ερμής αποτελεί εναν αγαπητό, στους ανθρώπους, θεό με τα όλα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης σκέψης και της ανθρώπινης πολυπλοκότητας. Οι ιστορικοί τον θεωρούν σαν μια από τις αρχαιότερες θεότητες στον ελλαδικό χώρο, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα των ερμείων κεφαλών (στηλών που χρησίμευαν ως οδοδείκτες για τους ταξιδιώτες ήδη απο προϊστορική περίοδο). Αποτελεί την απόλυτη αρχετυπική φιγούρα πανούργου θεού με τα χαρακτηριστικά της πονηριάς, απατεωνιάς και κλεψιάς. Πάντα πιο συμπαθής σε σχέση με τους υπόλοιπους Ολύμπιους και πιο αναμεμειγμένος στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου, λόγω της ιδιότητας του σαν μεταφορέας, είτε ειδήσεων/εντολών από τους θεούς (αγγελιοφόρος), είτε των ψυχών στον Άδη (ψυχοπομπός). Τα χαρακτηριστικά του (θετικά ή αρνητικά δεν έχει σημασία) είναι απόλυτα ανθρώπινα και είναι τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας που τον έπλασε. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στο πρόσωπό του, βλέπουμε κάτι περισσότερο από μια θεότητα. Βλέπουμε την έννοια μιας υπερβατικής κατάστασης ή μιας Ανώτερης δύναμης:

(5) "Ωστόσο τις ψυχές των πέρφανων μνηστήρων ο κυλλήνιος

Ερμής απ᾿ το παλάτι εφώναζε, και το ραβδί του εκράτει

στα χέρια το χρυσό, το πάγκαλο, που των θνητών τα μάτια

γητεύει, σε όσους θέλει κλειώντας τα, κι άλλους ξυπνά απ᾿ τον ύπνο.

(10) Μ᾿ αυτό τις λάλησε, κι ακλούθηξαν τσιρίζοντας εκείνες.(..)

(15) ο πονηρός Ερμής, να φτάσουνε στις μούχλιες στράτες κάτω.

(...) κει πέρα που οι ψυχές πορεύουνται, των πεθαμένων οι ίσκιοι."

(Οδύσσεια Ραψ. ω)

Από τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323 π.Χ.), με την παρακμή της πόλης- κράτους και την εμφάνιση των ελληνιστικών βασιλείων στην περιοχή της Ανατολής, ο ελληνικός πολιτισμός αρχίζει να γίνεται ελληνιστικός. Σε αυτό βοηθάει η χρήση μίας πιο απλοποιημένης ελληνικής γλώσσας. Παράλληλα οι επιδράσεις που δέχεται η ελληνική παιδεία από τους ντόπιους ανατολίτικους πολιτισμούς (Εβραίους, Χαλδαίους, Αιγυπτίους, Ινδοί, Φοίνικες) που την ενστερνίζονται, είναι καταλυτική όχι μόνο όσον αφορά την εξέλιξη των υπαρχουσών φιλοσοφιών και θρησκειών, αλλά και των μελλοντικών, όπως ο Χριστιανισμός. 

Οι υπήκοοι των Ελληνιστικών πόλεων έχουν την δυνατότητα να λάβουν την ελληνική παιδεία.

Με την χρήση μιας κοινής (ελληνικής) γλώσσας, για πρώτη φορά οι ιδέες μπορούν να μεταφερθούν στον -τότε- γνωστό κόσμο και να γίνουν προσιτές σε περισσότερο κόσμο.

Η ανταλλαγή βασικών ιδεών και κοσμοθεωριών οδηγεί στο φαινόμενο του θρησκευτικού συγκριτισμού, όχι σαν ένα τοπικό φαινόμενο ανάμεσα σε δύο γειτνιάζοντες λαούς, αλλά περισσότερο με έναν οικουμενικό χαρακτήρα.

Οι αρχαίοι Έλληνες, πάντοτε ανοιχτοί και ανεκτικοί σε άλλους θεούς, αρχίζουν να συγκρίνουν τους θεούς τους, με τους θεούς των λαών που συναντούν (π.χ. Αμων-Δίας) και να τους τιμούν. Πολλοί από τους θεούς τους, είχαν μη ελληνική προέλευση (π.χ. Διονυσος) και αυτό ήταν κάτι που ποτέ δεν το έκρυψαν, ούτε το αρνήθηκαν.

Ο Ερμής σαν αγγελιοφόρος των θεών, αρχίζει να ταυτίζεται, όχι με το ίδιο το μήνυμα αλλά με την θεϊκή παρουσία, που βρίσκεται πίσω από το μήνυμα. Γίνεται ο ίδιος η θεϊκή "Σοφία" που στέλνει το μήνυμα. Ο φιλόσοφος της ελληνιστικής περιόδου, μέσα στα πλαίσια του θρησκευτικού συγκριτισμού, τον ταυτοποιεί με τον Θωθ, τον αιγυπτιακό, αρχαιότερο θεό, της Σοφίας και κριτή των ψυχών.

Τον 2ο- 3ο αιώνα μ.Χ., όπου εμφανίζονται και τα πρώτα ερμητικά κείμενα, η μορφή του Ερμή - Θωθ γίνεται το κατάλληλο όχημα για τις Γνωστικές θεωρίες. 

Τον κύριο πυρήνα των Γνωστικών αποτελεί η φιλοσοφική άποψη ότι ο άνθρωπος δεν είναι ξεχωριστό ον απο το θείο. Δεν είναι αμέτοχος στην θεία Δημιουργία, αντίθετα εμπεριέχει το θείο. Η ψυχή του ανθρώπου πια είναι ένας θείος σπινθήρας, που χωρίς δικό του λάθος βρίσκεται σε αυτόν τον κόσμο (μια βασική άποψη που διατυπώνεται και από σημαντικούς ραββίνους, μελετητές της Καμπαλά, κυρίως αργότερα στον μεσαίωνα). Ο αγώνας του ανθρώπου είναι να υπερβεί τα εμπόδια που του παρουσιάζονται σε αυτόν τον εφήμερο, υλικό κόσμο. Να αλλάξει τον εαυτό του και να καταφέρει να πετάξει, από πάνω του, τα δεσμά, ώστε να επανέλθει στην αρχική του θέση, μέσα στο θείο, για την οποία ήταν άλλωστε δημιουργημένος.

Η Γνωστική σκέψη, κατεξοχήν ελληνιστική, μαζί με την ελληνική Φυσική Επιστήμη, αποτελεί τον θεωρητικό πυρήνα της Αλχυμικής Τέχνης. Στην Αλχυμεία, βρίσκει στέγη η ορθολογιστική στωική σκέψη. Η οποία συνδυάζει την λογική με την Φυσική και την ηθική. Επηρεάζει με πολύ σημαντικό τρόπο την Τέχνη, με την διατύπωση της θεωρίας της για το "οικουμενικό πνεύμα". Το πνεύμα που βρίσκεται σε οποιαδήποτε υλικό σώμα. Η θεωρία αυτή από μόνη της, μπορεί να μην ήταν αρκετά δυνατή, ώστε να κρατήσει, από μόνη της, ολόκληρο το δημιούργημα της Αλχυμείας. 

Αυτήν την αδυναμία την κάλυψε η Αριστοτελική σκέψη, η οποία μπόρεσε να δημιουργήσει το κατάλληλο πλαίσιο. Το Αριστοτελικό αξίωμα της τελειοποίησης του κάθε ζωντανού ή άψυχου σώματος στον κόσμο, αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της Τέχνης. Το κάθε τι στη φύση πασχίζει για την τελείωση. Το βελανίδι πασχίζει να γίνει βελανιδιά. Το μωρό να γίνει άνθρωπος. Τα ορυκτά να γίνουν μέταλλα. Είτε μέσα στα έγκατα της γης, με την πάροδο των αιώνων, είτε στο εργαστήριο του αλχυμιστή. Ο Αλχυμιστής είναι ο μόνος ικανός να επισπεύσει το Έργο της Φύσης. Καλείται όχι μόνο να χρησιμοποιήσει σωστά τα εργαλεία και τον φούρνο του, αλλά να γίνει και ο ίδιος ένας πολύ σημαντικός παράγοντας στο Μεγάλο Έργο. Το αυστηρό του προσωπικό πρόγραμμα, περιλαμβάνει όχι μόνο εκκλήσεις στο θείο, αλλά εγκράτεια και νηστεία. Η Ύλη είναι μία, ενιαία (Αρχή-Μία, Αλχημεία), αλλά μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές. Η αλλαγή απο την μία μορφή στην επόμενη (μεταστοιχείωση) μπορεί να την πετύχει ο Αλχυμιστής, αλλά με βοήθεια από κάποιον που μπορεί να μεταφέρεται τόσο μέσα από τα διαφορετικά επίπεδα της ύλης, όσο και ανάμεσα στο υλικό σύμπαν και τον πνευματικό κόσμο. Και ποιός άλλος θεός θα ήταν πιο κατάλληλος να τον καθοδηγήσει από τον έμπειρο Ερμή - Θωθ;

Προσωποποιημένη η Αλχημεία στην εκκλησία της Παναγίας των Παρισίων

Από τον 3ο αι - 4ο αι μ.Χ., με την επικράτηση του Χριστιανισμού ο Ερμής-Θωθ χάνει την θεία του φύση, γιατί απλούστατα δεν χρειάζεται να είναι πια θεός. Οι Αλχυμιστές αυτοαποκαλούνται Ερμητιστές με την ίδια ευχαρίστηση που αποκαλούν το Έργο τους "Ερμητικό" και ασπάζονται τον χριστιανισμό. Οι χυμευτές δεν κατηγορουνται σαν ειδωλολάτρες. Το μόνο ενθύμιο της παλιάς ειδωλολατρικής φύσης του είναι η απεικόνισή του, με τα φτερωτά σανδάλια στα πόδια, κρατώντας το κηρύκειο, η οποία συναντάται, τώρα πια, στα σφραγισμένα με κερί, πώματα των φιαλιδίων του Αλχυμιστή. Σύμβολο ότι είναι σφραγισμένα, "ερμητικά κλειστά".

Ο Ερμής είναι πιά μια θνητή μορφή, θρυλικών διαστάσεων μιας παλαιότερης ακαθόριστης χρονικής περιόδου. Ονομάζεται πλέον Ερμής Τρις-μέγιστος και είναι ο πρώτος άνθρωπος που στο πρόσωπό του υπάρχουν, για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπου, οι ιδιότητες του Βασιλιά, του Ιερέα και του Φιλοσόφου. Υπάρχουν διαφορετικές αφηγήσεις που αφορούν την καταγωγή του, σύμφωνα με κάποιες θα μπορούσε να είναι σύγχρονος του Μωυσή, με κάποιες άλλες είναι παλαιότερος του.

Του αποδίδονται όσα αποδίδονταν παλιότερα στους θεούς των εθνικών. Η διδασκαλία όλων των  χρήσιμων τεχνικών που συσχετίζονται με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Από την Προμήθεια προσφορά της φωτιάς στους ανθρώπους, μέχρι και τις διδασκαλίες του, που αφορούν τις τέχνες, τα γράμματα, την μέτρηση της γης (γεω-μετρία)  και του τρόπου καλλιέργειας της εύφορης γης, γύρω από τον Νείλο.

Τα ανώνυμα χέρια υπόγραψαν με το όνομά του, πάνω από τριάντα χιλιάδες Έργα. 

Το σημαντικότερο έργο, είναι ο Σμαράγδινος Πίνακας. Ένα κείμενο χαραγμένο σε χυτό σμαράγδι, πού βρέθηκε άλλοτε μέσα στον τάφο του Ερμή του Τρισμέγιστου απο τον Μέγα Αλέξανδρο, άλλοτε κατά λάθος από την Σάρρα, γυναίκα του Αβραάμ, όταν αυτή σκόνταψε πάνω του στην Χεβρών. 

Το κείμενο αυτό πρέπει να είναι πανάρχαιο και οι πολυάριθμες εκδοχές του στην λατινική γλώσσα, μάλλον δείχνουν ότι προέρχονται από μεταφράσεις από την αραβική γλώσσα (ίσως απο την Ιβηρική Χερσόνησο), που με την σειρά τους, ήταν μεταφράσεις από κάποιο αρχαίο ελληνικό κείμενό. Στον Ευρωπαϊκό χώρο εμφανίζεται, για πρώτη φορά, σε λατινικό χειρόγραφο περίπου το έτος 1000. Τον 3ο αι μ.Χ. ο Κλήμης της Αλεξανδρείας, αναφέρεται στα βιβλία του Ερμή του Τρισμέγιστου, πού όμως κρίνει οτι αφορούν την αιγυπτιακή θρησκεία. Σε πολλά κείμενα της εποχής αυτής, όπως ο "Ασκληπιός" ή το "(Η) Κόρη (του) Κόσμου" υπάρχουν διάλογοι ανάμεσα σε αιγυπτιακές θεότητες όπως η Ίσιδα και ο Ώρος. 

Από τον 5ο αι έως και τον 10αι. η Αλχημεία αναπτύσσεται αλλά όχι σε σημαντικό βαθμό. Από την μια πλευρά αναπτύσεται και εμπλουτίζεται στην Αλεξάνδρεια και στα άλλα -τώρα πια- αραβικά εδάφη. Από την άλλη μεταφέρεται στην νέα πρωτεύουσα του κράτους, Κων/πολη, όπου αρχίζει να γίνεται στόχος της χριστιανικής θρησκείας.

Ο Ερμής ως Φιλοσοφικός Υδράργυρος

Τον 5ο αι, ο Ζώσιμος ο Πανοπολίτης αναφέρει σαν δημιουργό της Χυμευτικής Τέχνης, τον Χημεύ, από τον οποίο άλλωστε παίρνει και το όνομα. Ίσως αυτό να είναι δείγμα της προσπάθειας των ελλήνων χυμευτών να διώξουν από το Έργο τους, ο,τι θυμίζει ειδωλολατρεία. Η μεταφορά της Τέχνης στην Δυτική Ευρώπη (κυρίως μέσω των Αράβων της Ιβηρικής χερσονήσου) θα αποτελέσει ένα κομβικό σημείο. Αν και σαν Τέχνη, είναι πια στάσιμη, μη εξελίξιμη Τέχνη, βρίσκει γόνιμο έδαφος σε ένα νέο κοινό, που θέλει να μυηθεί στα μυστικά της. Τα πρώτα ερμητικά κείμενα αρχίζουν να εμφανίζονται στην Ευρώπη, τον Μεσαίωνα, με την μετάφραση τους στα λατινικά από τον Μαρσίλιο Φιτσίνο (corpus hermeticum).

Όταν την θεωρητική βάση της Αλχημείας, αναλάβει η Χριστιανική Φιλοσοφία και Ηθική,

ο Ερμής θα είναι οριστικά νεκρός. Γίνεται απλά το σύμβολο του Φιλοσοφικού Υδραργύρου και οι χριστιανοί Αλχημιστές, τοποθετούν στην θέση του τον Ιησού Χριστό. 

Ο Ιησούς Χριστός και η Φιλοσοφική Λίθος

Ο Ι.Χ. γίνεται το απόλυτο σύμβολο της Αλχημείας. Οι διαδικασίες μεταστοιχείωσης της Ύλη, μέσα από χημικές διαδικασίες, αντιστοιχούν στην Σταύρωση, στον θάνατο και στην ανάσταση Του. Η Τέχνη μπορεί να συμβολιστεί και να ταυτιστεί με τον εξωτερικό χαρακτήρα του Χριστιανισμού, δίνοντας όμως μια νέα εσωτερική διδασκαλία.

 Ήδη τα Αλχημικά σύμβολα είναι πολύ σκοτεινά για την Εκκλησία και η Ιερά Εξέταση είναι αρκετά πρόθυμη να ξεκαθαρίσει τον ρόλο και τους σκοπούς της Τέχνης. Ο Αλχημιστής θεωρείται μάγος, τσαρλατάνος, αποκρυφιστής ή απλά ένας άνθρωπος, καθοδηγούμενος από τον Διάβολο, προορισμένος για διαβολικούς σκοπούς. 

Μαύρη Μαγεία (κατά τον Γκουρτζίεφ)

(Γ.Ι.Γκουρτζίεφ:) «Πολλές φορές με ρώτησαν σ' αυτές τις διαλέξεις, τι είναι "μαύρη μαγεία"• και απάντησα ότι δεν υπάρχει ούτε κόκκινη, ούτε πράσινη, ούτε κίτρινη μαγεία.
Υπάρχει, από τη μια, μηχανικότητα, δηλαδή αυτό που "συμβαίνει" και από την άλλη, το "πράττειν".
Το "πράττειν" είναι μαγεία και το "πράττειν" μπορεί να είναι μόνο ενός είδους. Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο είδη "πράττειν". Αλλά μπορεί να υπάρχει μια παραποίηση, μια μίμηση της εξωτερικής εμφάνισης του "πράττειν" που δεν μπορεί να φέρει αντικειμενικά αποτελέσματα, αλλά που μπορεί να ξεγελάσει αφελείς ανθρώπους και να δημιουργήσει μέσα τους πίστη, τυφλό πάθος, ενθουσιασμό, ακόμη και φανατισμό.
«Γι' αυτό, στην αληθινή εργασία, δηλαδή στο αληθινό "πράττειν", δεν επιτρέπεται να δημιουργεί κανείς τυφλό πάθος στους ανθρώπους. Αυτό που εσείς ονομάζετε μαύρη μαγεία στηρίζεται στο τυφλό πάθος και στην εκμετάλλευση της ανθρώπινης αδυναμίας. Η μαύρη μαγεία δεν σημαίνει καθόλου μαγεία του κακού. Είπα και άλλοτε ότι κανείς δεν κάνει ποτέ τίποτε για το κακό, για να υπηρετήσει το κακό.
Όλοι πάντοτε κάνουν ό,τι μπορούν για να υπηρετήσουν το καλό, όπως το καταλαβαίνει ο καθένας. Κατά τον ίδιο τρόπο, είναι λάθος να ισχυριστεί κανείς ότι η μαύρη μαγεία είναι αναγκαστικά εγωιστική, ότι με τη μαύρη μαγεία ο άνθρωπος επιδιώκει δικούς του σκοπούς. Αυτό είναι λάθος. Η μαύρη μαγεία μπορεί να είναι πέρα για πέρα αλτρουιστική, μπορεί να πασχίζει για το καλό της ανθρωπότητας ή για τη σωτηρία της από πραγματικά ή φανταστικά κακά. Αλλά αυτό που μπορεί να ονομαστεί μαύρη μαγεία, έχει πάντοτε ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό. Αυτό το χαρακτηριστικό είναι η τάση να χρησιμοποιεί τους ανθρώπους για μερικούς, ακόμη και τους καλύτερους σκοπούς, χωρίς αυτοί να το γνωρίζουν ή να το καταλαβαίνουν, είτε δημιουργώντας μέσα τους πίστη και τυφλό πάθος, είτε επηρεάζοντας τους με το φόβο.
«Αλλά, σχετικά με το θέμα αυτό, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ένας -μαύρος μάγος», είτε καλός είτε κακός, έχει οπωσδήποτε περάσει από μια σχολή. Έχει μάθει κάτι, έχει ακούσει κάτι, ξέρει κάτι. Είναι απλώς ένας "ημιμαθής" που είτε έχει αποβληθεί από μια σχολή, είτε έφυγε μόνος του, κρίνοντας ότι ήδη γνωρίζει αρκετά, ότι δεν θέλει πια να έχει άλλους πάνω από το κεφάλι του και ότι μπορεί να εργαστεί ανεξάρτητα και μάλιστα να κατευθύνει την εργασία άλλων. Κάθε "εργασία" του είδους αυτού, δεν μπορεί να φέρει παρά μόνο υποκειμενικά αποτελέσματα, δηλαδή μπορεί μόνο να αυξήσει την αυταπάτη και τον ύπνο, αντί να τα ελαττώσει.
Παρόλα αυτά, κάτι μπορεί να μάθει κανείς από έναν "μαύρο μάγο", αν και λανθασμένα. Καμιά φορά, μπορεί συμπτωματικά να πει ακόμη και την αλήθεια. Γι' αυτό λέω ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που είναι χειρότερα από τη "μαύρη μαγεία". Αυτά είναι οι διάφορες "αποκρυφιστικές" και "θεοσοφικές εταιρίες" και "ομάδες".
Όχι μόνο οι δάσκαλοι τους δεν έχουν ποτέ περάσει από σχολή, αλλά ούτε καν συνάντησαν ποτέ κανέναν που να βρέθηκε κοντά σε σχολή. Η εργασία τους δεν είναι παρά πιθηκισμός. Αλλά η μιμητική εργασία του είδους αυτού, δίνει μεγάλη αυτοϊκανοποίηση. Ο ένας αισθάνεται πως είναι "δάσκαλος", οι άλλοι αισθάνονται πως είναι "μαθητές" και όλοι είναι ικανοποιημένοι. Εδώ, δεν είναι δυνατόν να συνειδητοποιήσει κανείς τη μηδαμινότητά του και αν μερικοί ισχυρίζονται ότι έχουν φτάσει σ' αυτό το αποτέλεσμα, αυτό δεν είναι παρά ψευδαίσθηση και αυταπάτη, αν όχι σκέτη απάτη.
Αντίθετα, αντί να συνειδητοποιήσουν τη δική τους μηδαμινότητά, τα μέλη των κύκλων αυτών συνειδητοποιούν τη δική τους σπουδαιότητα και ενισχύουν την ψεύτικη προσωπικότητα τους.
«Στην αρχή, είναι δύσκολο να εξακριβώσει κανείς αν η εργασία είναι ή δεν είναι σωστή, αν οι οδηγίες είναι σωστές ή λανθασμένες. Από την άποψη αυτή, το θεωρητικό μέρος της εργασίας μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμο, επειδή ο άνθρωπος μπορεί να κρίνει πιο εύκολα μ' αυτό. Ξέρει τι γνωρίζει και τι δεν γνωρίζει. Ξέρει τι μπορεί να μάθει με τα συνηθισμένα μέσα και τι όχι. Και αν μάθει κάτι καινούργιο, κάτι που δεν μαθαίνεται με το συνηθισμένο τρόπο από βιβλία και τα παρόμοια, αυτό,ως ένα σημείο, αποτελεί εγγύηση ότι η άλλη,η πρακτική πλευρά, μπορεί να είναι επίσης σωστή. Αλλά αυτό


Πήτερ Ουσπένσκυ
Αναζητώντας τον κόσμο του Θαυμαστού
εκδ. πύρινος κόσμος

Το γέλιο

(Γ. Ι. Γκουρτζίεφ:)
Πρέπει να θυμάστε ότι τόσο το χασμουρητό όσο και το γέλιο είναι πολύ μεταδοτικά.
Αυτό δείχνει ότι είναι ουσιαστικά λειτουργίες του ενστικτώδους και του κινητικού κέντρου.
Γιατί είναι το γέλιο τόσο ευχάριστο;» ρώτησε κάποιος.
«Διότι», απάντησε ο Γ., «το γέλιο μας απαλλάσσει από πλεονάζουσα ενέργεια που αν έμενε αχρησιμοποίητη, θα μπορούσε να γίνει αρνητική, δηλαδή δηλητήριο. Πάντοτε έχουμε απ' αυτό το δηλητήριο μέσα μας. Το γέλιο είναι το αντίδοτο. Αλλά αυτό το αντίδοτο είναι απαραίτητο μόνο όσο δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όλη την ενέργεια μας για χρήσιμη εργασία.
Λένε ότι ο Χριστός δεν γέλασε ποτέ. Και πραγματικά, δεν θα βρείτε στα Ευαγγέλια καμιά νύξη, δεν αναφέρεται πουθενά ότι ο Χριστός γέλασε ποτέ. Υπάρχουν όμως, διαφορετικοί τρόποι να μη γελάει κανείς. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν γελάνε, γιατί είναι τελείως βυθισμένοι σε αρνητικά συναισθήματα, σε κακία, σε φόβο, σε μίσος, σε καχυποψία.
Και μπορεί να υπάρχουν άλλοι που δεν γελάνε, γιατί δεν μπορούν να έχουν αρνητικά συναισθήματα. Πρέπει να καταλάβετε ένα πράγμα. Στα ανώτερα κέντρα δεν μπορεί να υπάρχει γέλιο, γιατί στα ανώτερα κέντρα δεν υπάρχει διαίρεση, ούτε "ναι" και "όχι"».

Πήτερ Ουσπένσκυ
Αναζητώντας τον κόσμο του Θαυμαστού
εκδ. πύρινος κόσμος

Το όνομα του Θεού

Τη γνώση του ονόματος του Θεού, έτσι όπως αυτό δόθηκε στον Μωυσή, από παλιά περιέβαλλε σεβασμός και δέος. Υπήρχε μάλιστα και ρητή απαγόρευση σχετικά με το Τετραγράμματο (σεμχα-μεφοράς), καδώς και τιμωρίες βαριές. Στη Συναγωγή το όνομα αντικαδιστούσε το επίθετο «Κύριος» (Αδωνάι), ενώ η σωστή τεχνική της προφοράς του περνούσε προφορικά και με τρόπο κρυφό από τους Σοφούς στους μαθητές τους.
Τον καιρό της Μισνά, όμως, η προφορά του κάποτε επιβαλλόταν, ιδιαίτερα ανάμεσα σε φίλους.
Ο λόγος για αυτήν την προτροπή ήταν για να ξεχωρίζουν οι Ισραηλίτες από τους Σαμαρείτες, αφού οι τελευταίοι συνήθιζαν να αναφέρονται στο Θεό ως «το Όνομα».
 Από την Ελληνιστική περίοδο ακόμη, τόσο Ιουδαίοι όσο και άλλοι χρησιμοποιούσαν θεϊκά ονόματα παρμένα από το κείμενο της Τορά για μαγικούς σκοπούς. Ο Ναχμανίδης, ένας από τους πρώτους καμπαλιστές, γύρω στο 1200 δήλωνε ότι υπάρχουν βιβλία τα οποία πραγματεύονται τις θεουργικές χρήσεις αυτών των ονομάτων. Το κείμενο της Τορά πιστευόταν ότι είναι τόσο ιερό, όσο ένας ζωντανός και άγιος οργανισμός, φτιαγμένος από ονόματα του Θεού και συνιστώντας έτσι το ένα πιο ιερό όνομα. Αν έστω και ένα γράμμα παραλειπόταν, ο κόσμος όλος θα καταστρεφόταν. Αυτές τις αντιλήψεις παρέλαβε ο κύκλος των καμπαλιστών της Χερόνα κατά το 12ο και 13ο αιώνα, καθώς και ο συγγραφέας του Ζοχάρ, διακηρύσσοντας πως όλη η Τορά είναι ένα άγιο και μυστικό όνομα. Μάλιστα, σύμφωνα με άποψη παλιά, από τον καιρό της Μισνά, η Τορά προϋπήρχε του κόσμου και δια αυτής ο Θεός δημιούργησε τα πάντα. Τη χρήση των θεϊκών ονομάτων προώθησε και ο Ραβί Γιοσήφ Τζικατίγια και ο Αβραάμ Αμπουλάφια. Στο σύστημα εκστατικής Καμπάλα του τελευταίου κατέχουν την πρώτη θέση. Ήταν ο Μεναχέμ Ρεκανατί, όμως, εκείνος που θεώρησε ότι στο Όνομα του Θεού περιέχονται όλες οι εκδηλώσεις, καθώς και οι θεϊκές δυνάμεις.
Αυτό κατά τη γνώμη του ήταν το μυστικό νόημα του αληθινού ονόματος του Θεού.
Το έδαφος για αυτές τις αντιλήψεις είχαν προετοιμάσει οι μυστικοί των Ανακτόρων, οι οποίοι συνέδεαν το όνομα, τη Δόξα, τη Σεκινά και το Δένδρο της Ζωής με τον ίδιο το Θεό. Κατά συνέπεια, η μετοχή στο όνομα του Θεού σήμαινε επίσης και τη μετοχή στα μυστήρια του μυστικού του σώματος (γκουφ χα-σεκινά), της δόξας και της κρυμμένης γνώσης της Τορά και του Δένδρου της Ζωής.

Κ.Θ. Ζάρρας
Δρ. Θεολογίας
Το Δέντρο των Ψυχών
Εκδ. Αρχέτυπο